Αυτοκινητοβιομηχανία

Η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία εισέρχεται σε μια περίοδο μετάβασης. Το 2025, η αύξηση των παγκόσμιων πωλήσεων αυτοκινήτων θα έχει σταθεροποιηθεί (+2% σε ετήσια βάση) μετά την ανάκαμψη του 2024, φτάνοντας κοντά στα 90 εκατομμύρια μονάδες.

Ο κλάδος θα συνεχίσει να επηρεάζεται από τις εμπορικές εντάσεις μεταξύ των μεγάλων οικονομικών μπλοκ — των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Ασίας. Από τον Μάιο, οι εξαγωγές αυτοκινήτων και εξοπλισμού αυτοκινήτων προς τις ΗΠΑ υπόκεινται σε δασμό 25%, με εξαίρεση τα προϊόντα από το Μεξικό και τον Καναδά που συμμορφώνονται με τη Συμφωνία USMCA. Επιπλέον, η ΕΕ έχει επιβάλει δασμούς αντιντάμπινγκ στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, με εισαγωγικούς δασμούς που κυμαίνονται από 27% έως 45,3% από τον Οκτώβριο του 2024. Πιο πρόσφατα, οι περιορισμοί της Κίνας στις εξαγωγές σπάνιων γαιών έχουν επιβαρύνει περαιτέρω την αλυσίδα εφοδιασμού της αυτοκινητοβιομηχανίας, καθώς η χώρα αντιπροσωπεύει το 90% της παγκόσμιας παραγωγής επεξεργασμένων σπάνιων γαιών.

Τέλος, η ηλεκτροκίνηση των πωλήσεων καινούργιων αυτοκινήτων αναμένεται να παρουσιάσει ακόμη μεγαλύτερη διαφοροποίηση τους επόμενους μήνες, με ένα αξιοσημείωτο χάσμα να είναι ήδη ορατό μεταξύ των ΗΠΑ (10%), της Ευρώπης (25%) και της Κίνας (45%). Αφενός, το πρόγραμμα περιβαλλοντικής απορρύθμισης του Ντόναλντ Τραμπ – που ενσαρκώνεται από το σύνθημά του «drill baby drill» – είναι απίθανο να υποστηρίξει την υιοθέτηση των ηλεκτρικών οχημάτων στις ΗΠΑ, ειδικά δεδομένης της δημόσιας διαμάχης του με τον Έλον Μασκ, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις εγχώριες πωλήσεις της Tesla. Αφετέρου, οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων στην Κίνα συνεχίζουν να αυξάνονται ραγδαία. Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2025, πωλήθηκαν σχεδόν 11 εκατομμύρια ηλεκτροκίνητα οχήματα, σημειώνοντας αύξηση 35% σε ετήσια βάση. Από τον Σεπτέμβριο, οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων έχουν φτάσει στο επίπεδο των πωλήσεων οχημάτων με κινητήρα εσωτερικής καύσης (ICE), σηματοδοτώντας μια σημαντική μεταβολή στη δυναμική της αγοράς

Η Ασία αναδεικνύεται ως το νευραλγικό κέντρο της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας

Η Ασία είναι ο κορυφαίος παραγωγός και καταναλωτής οχημάτων στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας το 25% των πωλήσεων οχημάτων το 2023. Οι ασιατικοί κατασκευαστές κυριαρχούν στις παγκόσμιες πωλήσεις (30 εκατομμύρια οχήματα πωλήθηκαν το 2023), αν και παρατηρείται σημαντική περιφερειακή ποικιλομορφία. Προς το παρόν, ο τομέας θα κυριαρχείται από ένα παραδοσιακό δίδυμο ισχυρών δυνάμεων που αποτελείται από την Ιαπωνία και την Κορέα. Η Toyota είναι ο κορυφαίος κατασκευαστής παγκοσμίως από το 2020 (όσον αφορά τον αριθμό των πωληθέντων οχημάτων), με πάνω από 5 εκατομμύρια μονάδες να έχουν πωληθεί το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η Κίνα έχει σημειώσει ραγδαία πρόοδο στον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων. Αναδεικνύεται πλέον ως το μελλοντικό κέντρο της αυτοκινητοβιομηχανίας στην Ασία. Άλλες χώρες, όπως η Ινδία και το Βιετνάμ, έχουν επίσης αφήσει το στίγμα τους τα τελευταία χρόνια.

Η Κίνα θα συνεχίσει να ενισχύει τη θέση της ως παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανική υπερδύναμη το 2024 χάρη στα ηλεκτρικά οχήματα. Είναι ο κορυφαίος παραγωγός και καταναλωτής ηλεκτρικών αυτοκινήτων στον κόσμο – πέρυσι πωλήθηκαν 11 εκατομμύρια ηλεκτρικά οχήματα στην Κίνα, εκ των οποίων τα δύο τρίτα ήταν ηλεκτρικά οχήματα με μπαταρία (Battery-EV). Όπως η εξειδίκευση στον κινητήρα εσωτερικής καύσης αποτέλεσε το κλειδί για την επιτυχία των αυτοκινητοβιομηχανιών των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Ιαπωνίας, έτσι και η ηλεκτροκίνηση προσφέρει πλέον στην κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία ένα συγκριτικό πλεονέκτημα.

Επιπλέον, ο τομέας των ηλεκτρικών οχημάτων στηρίζει επίσης τις κινεζικές εξαγωγές αυτοκινήτων. Από τα 5 εκατομμύρια οχήματα που εξήχθησαν τους πρώτους εννέα μήνες του 2025, περίπου το 35% ήταν ηλεκτρικά. Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί το 2026.

Ωστόσο, αυτή η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη έχει επιτευχθεί με κόστος σημαντικών κρατικών επιδοτήσεων και ενός σφοδρού πολέμου περιθωρίων κέρδους μεταξύ των κατασκευαστών. Το αποτέλεσμα είναι ένας τομέας που είναι τελικά ευάλωτος, καθώς πολύ λίγοι κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων είναι κερδοφόροι, με την BYD να αποτελεί επί του παρόντος μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις. Επιπλέον, η στήριξη από τις κινεζικές αρχές δημιουργεί τεράστια στρέβλωση του ανταγωνισμού έναντι των ξένων κατασκευαστών.

Ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας στις ΗΠΑ θα είναι πιο ανθεκτικός από ό,τι στην Ευρώπη

Δεδομένης της ανθεκτικής ζήτησης, προβλέπουμε επιβράδυνση της αύξησης της παραγωγής (+1 έως 2% σε ετήσια βάση) στις ΗΠΑ το 2025, ενώ οι πωλήσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 2 έως 3% κατά τη διάρκεια του έτους. Στην Ευρώπη, αναμένουμε ασθενή ανάπτυξη του κλάδου, η οποία επιβραδύνθηκε σημαντικά λόγω της μείωσης των πωλήσεων κατά 1% το 2025 (μετά από πτώση 2% το 2024).

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), τα ηλεκτρικά οχήματα (EV) οδηγούν τις νέες ταξινομήσεις. Τα ηλεκτρικά οχήματα αναμένεται να αντιπροσωπεύουν το 25% των πωλήσεων νέων οχημάτων το 2025 (BEV + PHEV), ενώ από το 2035 θα επιτρέπεται η πώληση μόνο BEV στην ΕΕ. Στις ΗΠΑ, οι προβλέψεις μας για τον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων είναι πιο επιφυλακτικές: το μερίδιο αγοράς των ηλεκτρικών οχημάτων αναμένεται να παραμείνει κοντά στο 10% το 2025.

Παρ’ όλα αυτά, αυτές οι δύο αγορές αυτοκινήτων θα εξακολουθήσουν να κυριαρχούνται σε μεγάλο βαθμό από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης μεσοπρόθεσμα. Οι πωλήσεις SUV αντιπροσωπεύουν περίπου το 50% των νέων ταξινομήσεων αυτοκινήτων στην Ευρώπη. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, τα ελαφρά φορτηγά αντιπροσωπεύουν το 80% του συνόλου των πωλήσεων νέων οχημάτων.

Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ επιδιώκουν να ενισχύσουν τη βιομηχανική και τεχνολογική τους αυτονομία

Αυτό συνεπάγεται, καταρχάς, την ανάπτυξη της παραγωγικής ικανότητας μπαταριών (ιόντων λιθίου) και, παράλληλα, τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού με κρίσιμες πρώτες ύλες, προκειμένου να ξεφύγουν από το ουσιαστικό μονοπώλιο της Κίνας.

Στις ΗΠΑ, στο πλαίσιο του Νόμου για τη Μείωση του Πληθωρισμού (Inflation Reduction Act, IRA), θα επενδυθούν 65 δισεκατομμύρια δολάρια τα επόμενα χρόνια για την ανάπτυξη «gigafactories».

Στην Ευρώπη, οι κανονισμοί απαιτούν από τους ευρωπαίους κατασκευαστές αυτοκινήτων να παράγουν αποκλειστικά ηλεκτρικά οχήματα από το 2035. Στόχος του νόμου για τις κρίσιμες πρώτες ύλες (CRMA) είναι η ανάπτυξη ευρωπαϊκών παραγωγικών και εφοδιαστικών δυνατοτήτων για κρίσιμες πρώτες ύλες. Για να επιτευχθεί αυτό, η ΕΕ πρέπει να αποκτήσει, έως το 2030, 10% της ικανότητας εξόρυξης, 40% της ικανότητας διύλισης και 15% της ικανότητας ανακύκλωσης (ως ποσοστό της ετήσιας κατανάλωσης). Σημειώνεται πρόοδος, αλλά η περιοχή απέχει ακόμη πολύ από την αυτάρκεια.

Παρ’ όλα αυτά, η μετάβαση στα ηλεκτρικά οχήματα στην Ευρώπη δεν είναι εγγυημένη. Οι ευρωπαίοι κατασκευαστές εξασφάλισαν, συγκεκριμένα, μια πρόωρη αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος για το 2035 και των σχετικών διατάξεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (στις 12 Σεπτεμβρίου). Κύριος στόχος τους είναι να αναβάλουν την προθεσμία και να παρατείνουν την πώληση υβριδικών οχημάτων με δυνατότητα φόρτισης (PHEV) πέραν του 2035, υποστηρίζοντας ότι η χαμηλή ζήτηση και ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από τους κινέζους κατασκευαστές απειλούν τους ευρωπαίους παίκτες — ορισμένοι από τους οποίους, όπως η Stellantis, βρίσκονται ήδη υπό πίεση