Οι βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου ενδέχεται να οδηγήσουν σε ένα νομοθετικό σώμα που θα αντιτίθεται, εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, στην προεδρία, εγκυμονώντας τον κίνδυνο εσωτερικού πολιτικού αδιεξόδου. Ο Πρόεδρος Τραμπ θα συνεχίσει να κυβερνά μέσω προεδρικών διαταγμάτων και αναμένεται να είναι ιδιαίτερα δραστήριος στους τομείς του εμπορίου και της εξωτερικής πολιτικής… με τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμακώσεων.
Βασικά μεγέθη
2,1%: προβλεπόμενη ανάπτυξη των ΗΠΑ για το 2026 (1,9% για το 2027)
16: αριθμός των εμπορικών εταίρων που βρίσκονται στο στόχαστρο της αμερικανικής έρευνας σχετικά με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον μεταποιητικό τομέα
41.100 δισεκατομμύρια δολάρια: το ανώτατο όριο χρέους των ΗΠΑ, όπως διαμορφώθηκε μετά την αύξησή του τον Ιούλιο του 2025
Οι Δημοκρατικοί είναι το φαβορί για την ανάκτηση της Βουλής
Λίγες μόλις ημέρες πριν από τις εκλογές, οι Δημοκρατικοί θεωρούνται το επικρατέστερο σενάριο για να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, όπου και οι 435 έδρες τίθενται σε εκλογική αναμέτρηση. Στη Γερουσία, 35 έδρες διεκδικούνται και η μάχη αναμένεται να είναι πιο αμφίρροπη. Αν και μια οριακή πλειοψηφία των Δημοκρατικών φαντάζει πλέον ως το πιθανότερο σενάριο, το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο.
Προς πολιτικό αδιέξοδο
Μια αλλαγή στον έλεγχο του Κογκρέσου —ή έστω μόνο της Βουλής των Αντιπροσώπων— θα περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα του Ντόναλντ Τραμπ να προωθήσει σημαντικές νέες μεταρρυθμίσεις κατά τα δύο τελευταία έτη της θητείας του. Επιπλέον, ο έλεγχος του Κογκρέσου δεν θα επέτρεπε στους Δημοκρατικούς να ψηφίζουν νόμους μόνοι τους, καθώς κάθε νομοσχέδιο υπόκειται σε προεδρικό βέτο, εκτός εάν εξασφαλίσει πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα —κάτι που θεωρείται απίθανο.
Αυτή η αντιπαράθεση θα μπορούσε να έχει απτές συνέπειες για την αμερικανική οικονομία. Το ανώτατο όριο χρέους, το οποίο αυξήθηκε στα περίπου 41,1 τρισεκατομμύρια δολάρια τον Ιούλιο του 2025, αναμένεται να προσεγγιστεί το 2027, γεγονός που θα απαιτήσει νέα ψηφοφορία στο Κογκρέσο. Ένα παρατεταμένο αδιέξοδο σχετικά με το όριο αυτό —αν και θεωρείται απίθανο, δεδομένης της επιθυμίας και των δύο κομμάτων να το αποφύγουν— θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ακούσια τεχνική στάση πληρωμών. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να ωθήσει περαιτέρω ανοδικά τις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων —οι οποίες ήδη πλησιάζουν το 5% για τα δεκαετή ομόλογα— και να αυξήσει το κόστος δανεισμού για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
Εμπόριο και εξωτερική πολιτική: Ο Τραμπ διατηρεί το πλεονέκτημα
Αυτό το εσωτερικό αδιέξοδο, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η προεδρία Τραμπ θα εξουδετερωθεί. Ο Λευκός Οίκος θα διατηρήσει σημαντικά περιθώρια ελιγμών στο εμπόριο και την εξωτερική πολιτική, ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.
Το κύριο πεδίο ανησυχίας αφορά την πολιτική των δασμών, ζήτημα στο οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ διαθέτει πλέον σημαντικές εξουσίες. Μια έρευνα βάσει του «Τμήματος 301» (Section 301) στοχεύει επί του παρόντος 16 βασικούς εμπορικούς εταίρους, οι οποίοι κατηγορούνται ότι διατηρούν πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον μεταποιητικό τομέα. Το εύρος της έρευνας και τα προϊόντα που ενδέχεται να επηρεαστούν δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστά. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν επίσης οι σχέσεις με την Κίνα, καθώς η «εκεχειρία στους δασμούς» που συμφωνήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 λήγει στις 10 Ιανουαρίου 2027. Οι επαναλαμβανόμενες τριβές με την ΕΕ (Ουκρανία, ψηφιακές υπηρεσίες, Γροιλανδία) υποδηλώνουν ότι η Ένωση θα μπορούσε να συγκαταλέγεται στους βασικούς στόχους, με τον Πρόεδρο να απειλεί με έναρξη έρευνας ως απάντηση στο πρόστιμο ύψους 890 εκατομμυρίων ευρώ που επέβαλε η ΕΕ στην Google.
Οι ενδιάμεσες εκλογές ενδέχεται να οδηγήσουν σε ένα παράδοξο: τον περιορισμό του Ντόναλντ Τραμπ στην εσωτερική πολιτική, χωρίς όμως να μειώνεται στον ίδιο βαθμό η δυνατότητά του για δράση στη διεθνή σκηνή.
Ο κίνδυνος, επομένως, δεν είναι τόσο να βρεθεί ο Τραμπ σε κατάσταση παράλυσης, όσο το να επικεντρώσει τις προσπάθειές του σε τομείς όπου το Κογκρέσο ασκεί τη μικρότερη επιρροή: το εμπόριο και την εξωτερική πολιτική.
Marcos Carias, Οικονομολόγος - North America - Coface.
1 China, the EU, Singapore, Switzerland, Norway, Indonesia, Malaysia, Cambodia, Thailand, South Korea, Vietnam, Taiwan, Bangladesh, Mexico, Japan and India.
