25 ημέρες μετά την έναρξη της ισραηλινοαμερικανικής επίθεσης εναντίον του Ιράν, οι διαταραχές στην προμήθεια πρώτων υλών μέσω του Στενού του Ορμούζ συνεχίζουν να τροφοδοτούν την αστάθεια των τιμών. Προς το παρόν, επηρεάζονται ιδιαίτερα οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα λιπάσματα, τα πετροχημικά παράγωγα και το αλουμίνιο.
Η τρέχουσα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή πλήττει σκληρά τις αγορές εμπορευμάτων.
Το αν η σύγκρουση θα καταλήξει σε αδιέξοδο θα καθορίσει την έκταση του τρέχοντος σοκ στο κατάντη τμήμα της αλυσίδας αξίας;
Simon Lacoume, Οικονομολογος Τομέα Coface
Τιμές πετρελαίου: ένα μακροχρόνιο σοκ;
Οι πρόσφατες επιθέσεις στο συγκρότημα φυσικού αερίου Ras Laffan το Κατάρ έχουν προκαλέσει περαιτέρω αύξηση της τιμής των ενεργειακών προϊόντων. Το αργό πετρέλαιο Brent, που κορυφώθηκε στα 119 δολάρια την περασμένη εβδομάδα, αυξήθηκε κατά 50% σε ένα μήνα.
Αυτή η άνοδος δεν είναι ομοιόμορφη. Στο Oμαν το αργό πετρέλαιο DME έχει ξεπεράσει τα 160 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κυμαίνεται γύρω στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, αντανακλώντας μια εξαιρετικά άνιση επίδραση στις τιμές ανάλογα με την περιοχή και το προϊόν.
Καθώς η σύγκρουση συνεχίζεται, αυτή η άνοδος αρχίζει ήδη να εξαπλώνεται σε όλη την αλυσίδα αξίας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι τιμές λιανικής πώλησης βενζίνης έχουν φτάσει σε ιστορικό υψηλό (3,96 δολάρια/γαλόνι, αυξημένες κατά 35% σε μηνιαία βάση). Στην Ασία, οι τιμές του ντίζελ (Σιγκαπούρη) έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί από την έναρξη της σύγκρουσης, στα 256 δολάρια/βαρέλι, ενώ οι παγκόσμιες τιμές των καυσίμων για αεροσκάφη έχουν διπλασιαστεί, σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (IATA).
Το φυσικό αέριο στο επίκεντρο των διαταραχών εφοδιασμού
Η άνοδος είναι επίσης εμφανής στο φυσικό αέριο. Στην Ευρώπη, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου (ο ολλανδικός δείκτης TTF) έχουν αυξηθεί κατά 85% σε ένα μήνα, στα 55 €/MWh, ενώ ο ασιατικός δείκτης αναφοράς (LNG Ιαπωνία/Κορέα) έχει διπλασιαστεί κατά την ίδια περίοδο, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη ευπάθεια των αγορών εισαγωγής.
Συγκριτικά, η αγορά των ΗΠΑ φαίνεται λιγότερο εκτεθειμένη σε διαταραχές εφοδιασμού. Παρ' όλα αυτά, ο αμερικανικός κόμβος Henry Hub δέχεται ισχυρή ανοδική πίεση (+36% σε μηνιαία βάση), γεγονός που αποτελεί ένδειξη ότι οι ενεργειακές εντάσεις έχουν ήδη εξαπλωθεί παγκοσμίως.
Κατά συνέπεια, οι τιμές πολλών πετροχημικών ενώσεων αυξάνονται εκθετικά.
Τα κράτη του Κόλπου είναι οι κορυφαίοι προμηθευτές πετροχημικών προϊόντων στην Ασία1, τα οποία είναι απαραίτητα για ολόκληρη τη βιομηχανία πλαστικών.
Ένας τόνος νάφθας έχει φτάσει τα 1.000 δολάρια στη Σιγκαπούρη, σημειώνοντας αύξηση άνω του 60% από την έναρξη της σύγκρουσης. Ο συνδυασμός εντάσεων στο Hormuz και οι ιστορικά χαμηλές τιμές των ασιατικών μετοχών (2 έως 3 εβδομάδες) έχουν ήδη οδηγήσει σε άνοδο τις τιμές των πολυμερών (πολυπροπυλένιο, πολυαιθυλένιο, πολυστυρένιο, PVC). Αυτό πλέον ενέχει κίνδυνο διάχυσης σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.
Αυτή η τάση επηρεάζει επίσης το θείο, ένα σημαντικό είσοδος για την εκπλύση (2) του χαλκού και του νικελίου.Η αύξηση των τιμών κατά 25% σε έναν μόνο μήνα θέτει σε κίνδυνο σημαντικούς, σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένους παραγωγούς εξόρυξης, όπως η Χιλή, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η Ινδονησία.
Οι τιμές των λιπασμάτων εκτοξεύονται στα ύψη, παρά το «ευνοϊκό» γεωργικό ημερολόγιο
Χάρη στις φθηνές εγχώριες ενεργειακές προμήθειες, τα κράτη του Κόλπου (3) κατέχουν κεντρική θέση σε αυτές τις αγορές, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 19% των παγκόσμιων εξαγωγών αζωτούχων λιπασμάτων και το 36% του παγκόσμιου όγκου ουρίας, ενώ η Σ. Aραβία είναι ο 4ος μεγαλύτερος εξαγωγέας φωσφορικών αλάτων.
Ωστόσο, το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει έως και το 80% του κόστους παραγωγής αζωτούχων λιπασμάτων.
Η απότομη αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου οδηγεί επομένως αυτόματα σε αύξηση των τιμών των λιπασμάτων: η τιμή ενός τόνου κοκκώδους ουρίας (FOB Middle East) έχει αυξηθεί κατά 37%, στα 665 δολάρια, από την έναρξη της σύγκρουσης.
Ωστόσο, ο αντίκτυπος παραμένει περιορισμένος, δεδομένου του ευνοϊκού χρονισμού. Προς το παρόν, μόνο οι παραγωγοί σιτηρών στις ΗΠΑ φαίνεται να επηρεάζονται, αλλά εάν οι διαταραχές συνεχιστούν, τότε Bραζιλία, Iνδία ή ακόμα και Ευρώπη είναι εκτεθειμένες.
Οι αρνητικές επιπτώσεις θα μπορούσαν ακόμη και να επεκταθούν πέρα από τις άμεσες ροές λιπασμάτων – προς την Ινδία, τη Βραζιλία ή τις Ηνωμένες Πολιτείες, για τις οποίες τα κράτη του Κόλπου αντιπροσωπεύουν το 63%, 24% και 21% των εισαγωγών αζωτούχων λιπασμάτων αντίστοιχα – επηρεάζοντας τρίτες χώρες όπως το Μαρόκο, τον κορυφαίο παραγωγό φωσφορικών πετρωμάτων στον κόσμο, το οποίο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το θείο που εξάγουν τα κράτη του Κόλπου.
Αλουμίνιο: το μέταλλο που κινδυνεύει περισσότερο
Με το Στενό του Ορμούζ αποκλεισμένο, τα κράτη του Κόλπου - τα οποία αντιπροσωπεύουν το 8% της παγκόσμιας παραγωγής αλουμινίου - δεν μπορούν να εξάγουν την εγχώρια παραγωγή τους ή να εισάγουν τις πρώτες ύλες (βωξίτη και αλουμίνα) που απαιτούνται από τα χυτήρια τους.
Τη Δευτέρα 16 Μαρτίου, η Aluminum Bahrain (Alba), η οποία παράγει το 25% του αλουμινίου της περιοχής, ανακοίνωσε κατά συνέπεια την αναστολή του 19% της παραγωγής της, που αντιπροσωπεύει το 5% της παραγωγής αλουμινίου της περιοχής.
Μακριά από την αναταραχή στη Μέση Ανατολή, η Mosal ανακοίνωσε την αναστολή των δραστηριοτήτων της στη Μοζαμβίκη (4), επικαλούμενη το υπερβολικό κόστος ενέργειας. Σε αυτό το επιδεινούμενο πλαίσιο, οι τιμές του αλουμινίου συνεχίζουν να ακολουθούν ανοδική τάση (+11,5% σε μηνιαία βάση), φτάνοντας στο ανώτατο όριο των 3.500 δολαρίων/τόνο (12 Μαρτίου), μετά από αύξηση σχεδόν 25% τον τελευταίο χρόνο.
> Μείνετε ένα βήμα μπροστά από την αστάθεια της αγοράς: Μιλήστε με τους ειδικούς μας για να αξιολογήσετε πώς αυτές οι διαταραχές θα μπορούσαν να επηρεάσουν το χαρτοφυλάκιο ή την αλυσίδα εφοδιασμού σας.
1. Νάφθα, υγραέριο, μεθανόλη, αιθυλένιο και προπυλένιο.
2- Διαδικασία «πλύσης», κατά την οποία τα ορυκτά-στόχοι εξάγονται από την ορυκτή μάζα στην οποία περιέχονται
3- Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ομάν και Κατάρ
4- 1% της παγκόσμιας παραγωγής αλουμινίου
