Τουρκία

Η ανάπτυξη αναμένεται να βελτιωθεί εν μέσω σταδιακού αποπληθωρισμού

Το βασικό προφίλ ανάπτυξης της τουρκικής οικονομίας αναμένεται να παραμείνει σχετικά συγκρατημένο για το υπόλοιπο του 2026, αντανακλώντας τις αυστηρές χρηματοοικονομικές συνθήκες (περιορισμένη αύξηση των δανείων, αυξημένα πραγματικά επιτόκια) και την υποτονική εξωτερική ζήτηση. Η ιδιωτική κατανάλωση (περίπου 55% του ΑΕΠ) αναμένεται να παραμείνει υποτονική στο εγγύς μέλλον, καθώς το υψηλό κόστος δανεισμού, η βραδύτερη αύξηση των πραγματικών πιστώσεων (περίπου 25% τον Ιούλιο του 2026 έναντι ετήσιου πληθωρισμού 31,8%) και η συσσωρευτική μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών περιορίζουν τις προαιρετικές δαπάνες. Παρ’ όλα αυτά, η σχετική αύξηση των πραγματικών μισθών και η σταδιακή μείωση του πληθωρισμού αναμένεται να αποτρέψουν μια πιο έντονη εξασθένιση της ζήτησης των νοικοκυριών. Οι επενδύσεις (περίπου 30% του ΑΕΠ) επίσης αναμένεται να παραμείνουν άνισες: το υψηλό κόστος χρηματοδότησης, η μειωμένη κερδοφορία και η αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές της ζήτησης αναμένεται να συνεχίσουν να επιβαρύνουν τις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα, ιδίως για τις μικρότερες επιχειρήσεις, ενώ οι επενδύσεις σε μηχανήματα, αυτοματοποίηση και ενίσχυση της παραγωγικότητας από τις μεγαλύτερες εταιρείες αναμένεται να αποδειχθούν πιο ανθεκτικές. Καθώς η νομισματική πολιτική αναμένεται να γίνει σταδιακά πιο χαλαρή και η αποπληθωρισμός βελτιώνει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, οι συνθήκες της εγχώριας ζήτησης αναμένεται να βελτιωθούν το 2027. Η ιδιωτική κατανάλωση θα πρέπει, συνεπώς, να ανακτήσει τη δυναμική της, ενώ το χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης και η βελτίωση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης θα πρέπει να στηρίξουν μια ευρύτερη ανάκαμψη των επενδύσεων. Η ομαλοποίηση της εγχώριας ζήτησης, η οποία ενδεχομένως θα ενισχυθεί από μια πιο υποστηρικτική δημοσιονομική στάση εν όψει του εκλογικού κύκλου (ο οποίος έχει προγραμματιστεί για το 2028, αλλά αναμένεται να διεξαχθεί κάποια στιγμή μέσα στο 2027), αναμένεται να οδηγήσει σε επιτάχυνση της ανάπτυξης. Ωστόσο, η επακόλουθη ενίσχυση της ζήτησης θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω το τελικό στάδιο της διαδικασίας αποπληθωρισμού.

Σε τομεακό επίπεδο, η αυτοκινητοβιομηχανία αναμένεται να παραμείνει σχετικά ανθεκτική, υποστηριζόμενη από τις εξαγωγές και την ενσωμάτωσή της στις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού. Η δραστηριότητα προβλέπεται να ανακάμψει σταδιακά το 2027, καθώς οι συνθήκες χρηματοδότησης θα χαλαρώσουν και η εγχώρια ζήτηση θα ανακάμψει. Οι τομείς της κλωστοϋφαντουργίας και της ένδυσης είναι πιθανό να παραμείνουν υπό πίεση λόγω του υψηλού κόστους εργασίας και του ανταγωνισμού από παραγωγούς χαμηλότερου κόστους. Ωστόσο, οι συνθήκες ενδέχεται να σταθεροποιηθούν το 2027, ιδίως στα τμήματα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Ο τουρισμός αναμένεται να παραμείνει σχετικά ισχυρός, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και την ασθενέστερη ανταγωνιστικότητα των τιμών. Οι προοπτικές για τον κλάδο αναμένεται να βελτιωθούν περαιτέρω το 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα χαλαρώσουν οι περιφερειακές εντάσεις.

Η αποπληθωριστική τάση αναμένεται να συνεχιστεί, αλλά με σχετικά σταδιακό ρυθμό. Η βελτίωση θα συνδεθεί αρχικά με την ασθενέστερη ζήτηση, τη σφιχτή πιστωτική πολιτική και ένα ευνοϊκό φαινόμενο βάσης, ενώ ο πληθωρισμός των υπηρεσιών (ιδιαίτερα τα ενοίκια και άλλα στοιχεία που βασίζονται σε προηγούμενες τιμές, όπως η εκπαίδευση) είναι πιθανό να παρουσιάσει σημαντικά μεγαλύτερη ακαμψία σε σχέση με τον πληθωρισμό των αγαθών. Ταυτόχρονα, οι προοπτικές για τον πληθωρισμό εξακολουθούν να εκτίθενται σε σημαντικούς ανοδικούς κινδύνους που προέρχονται από τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τη μετακύλιση των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Σε αυτό το πλαίσιο, αναμένουμε ότι η κεντρική τράπεζα θα διατηρήσει έναν επιφυλακτικό κύκλο χαλάρωσης, ο οποίος θα εξαρτάται από τα δεδομένα, δίνοντας προτεραιότητα στη διατήρηση επαρκώς υψηλών πραγματικών επιτοκίων αντί να επιδιώξει ταχείες μειώσεις των ονομαστικών επιτοκίων. Το περιθώριο για νομισματική χαλάρωση αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω το 2027, καθώς ο συνολικός και ο υποκείμενος πληθωρισμός αναμένεται να επιβραδυνθούν. Ωστόσο, με την οικονομική δραστηριότητα να ενισχύεται πιθανώς και τη δημοσιονομική πολιτική να γίνεται ενδεχομένως πιο υποστηρικτική εν όψει των εκλογών, η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να ρυθμίσει προσεκτικά τον ρυθμό των μειώσεων, ώστε να αποτρέψει μια πρόωρη ανάκαμψη της πίστωσης και της κατανάλωσης από το να υπονομεύσει τη διαδικασία αποπληθωρισμού.

Πιθανή ήπια χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής εν όψει των εκλογών, καθώς και μείωση του εξωτερικού ελλείμματος

Η δημοσιονομική θέση της Τουρκίας αναμένεται να βελτιωθεί σταδιακά, αν και η προσαρμογή δεν είναι πιθανό να είναι γραμμική. Η ομαλοποίηση των δαπανών ανασυγκρότησης λόγω σεισμού (που εκτιμώνται σε περίπου 91 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ μεταξύ 2023-2025), η συνεχιζόμενη δυναμική των ονομαστικών φορολογικών εσόδων (αύξηση 40% σε ετήσια βάση κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026) και η μεγαλύτερη πειθαρχία στις δαπάνες αναμένεται να στηρίξουν τη δημοσιονομική εξυγίανση. Ταυτόχρονα, οι αυξημένες δαπάνες για τόκους (περίπου 15% των συνολικών δαπανών), οι αναπροσαρμογές των μισθών και των συντάξεων στον δημόσιο τομέα, καθώς και άλλες δεσμεύσεις για κοινωνικές δαπάνες, ενδέχεται να επιβραδύνουν τον ρυθμό βελτίωσης. Καθώς ο πληθωρισμός μετριάζεται, η στήριξη που παρέχει ο υψηλός πληθωρισμός στα ονομαστικά φορολογικά έσοδα θα μειωθεί σταδιακά, καθιστώντας τον αυστηρότερο έλεγχο των τρεχουσών κρατικών δαπανών και τη βελτίωση της αποδοτικότητας των δαπανών όλο και πιο σημαντικά στοιχεία για τη διασφάλιση μιας βιώσιμης δημοσιονομικής εξυγίανσης. Επιπλέον, η δημοσιονομική πολιτική ενδέχεται να καταστεί λιγότερο περιοριστική καθώς πλησιάζουν οι εκλογές, με τις προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές να έχουν προγραμματιστεί προς το παρόν για το 2028, ή ενδεχομένως νωρίτερα. Συνολικά, το σχετικά χαμηλό και σταθερό βάρος του δημόσιου χρέους αποτελεί σημαντικό αποθεματικό ασφαλείας και τοποθετεί την Τουρκία σε συγκριτικά ευνοϊκή θέση μεταξύ των οικονομιών των αναδυόμενων αγορών. Ωστόσο, καθώς αναμένεται χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και ανάκαμψη της εγχώριας ζήτησης, θα είναι σημαντικό να διατηρηθεί μια επαρκώς περιοριστική δημοσιονομική στάση, ιδίως για να διασφαλιστεί ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν θα ανατρέψει τη διαδικασία αποπληθωρισμού.

Το εξωτερικό ισοζύγιο αναμένεται να παραμείνει ισχυρότερο σε σχέση με προηγούμενες περιόδους ανάπτυξης που βασίζονταν στην εγχώρια ζήτηση. Οι αυστηρότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες και ο ακόμη μέτριος ρυθμός της ιδιωτικής κατανάλωσης αναμένεται να συνεχίσουν να λειτουργούν ως φρένο στη ζήτηση εισαγωγών στο εγγύς μέλλον, ενώ ο τουρισμός (10% του ΑΕΠ) και τα έσοδα από άλλες υπηρεσίες αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων σε ξένο συνάλλαγμα. Το ενεργειακό ισοζύγιο (οι καθαρές εισαγωγές ενέργειας κυμάνθηκαν γύρω στο 3% του ΑΕΠ το 2025) θα παραμείνει σημαντικός καθοριστικός παράγοντας για τις προοπτικές, καθιστώντας το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών ευαίσθητο στις εξελίξεις των παγκόσμιων τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Στον απόηχο της αποπληθωρισμού και της χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής, η ανάκαμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης και των επενδύσεων αναμένεται να δημιουργήσει ισχυρότερη ζήτηση για εισαγωγές καταναλωτικών αγαθών και εξοπλισμού, τα οποία αντιπροσώπευαν αντίστοιχα το 18% και το 15% των συνολικών εισαγωγών το 2025. Παρ’ όλα αυτά, η συνεχιζόμενη αύξηση των εξαγωγών, ο τουρισμός και μια πιο ισορροπημένη σύνθεση της ανάπτυξης (λιγότερο πιστωτικά εντατική και προσανατολισμένη στις εισαγωγές) θα πρέπει να επιτρέψουν την περαιτέρω βελτίωση της θέσης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, παρά την επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Αυτό θα αποτελούσε μια σημαντική ποιοτική βελτίωση στο προφίλ ανάπτυξης της Τουρκίας, μειώνοντας τις εξωτερικές χρηματοδοτικές της ανάγκες και την ευπάθειά της στις μεταβολές της παγκόσμιας διάθεσης ανάληψης κινδύνου. Η βιωσιμότητα αυτής της προσαρμογής θα εξαρτηθεί τελικά από τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και την αύξηση του μεριδίου της μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης, ιδίως των άμεσων ξένων επενδύσεων, ενώ η συνεχιζόμενη συσσώρευση διεθνών αποθεματικών θα παρέχει ένα επιπλέον αποθεματικό ασφαλείας έναντι εξωτερικών κλυδωνισμών. Η βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να διευκολύνει αυτή τη συσσώρευση. Η τάση είναι ήδη εμφανής, με τα συνολικά διεθνή αποθέματα να ανέρχονται σε 178,4 δισ. δολάρια ΗΠΑ (περίπου 110% του αποθέματος βραχυπρόθεσμου εξωτερικού χρέους της Τουρκίας) και τα καθαρά αποθέματα, εξαιρουμένων των συμβολαίων ανταλλαγής (swaps), να φτάνουν τα 50,6 δισ. δολάρια ΗΠΑ τον Αύγουστο του 2026, κυρίως λόγω των νέων αγορών συναλλάγματος από την κεντρική τράπεζα και των υψηλότερων τιμών του χρυσού σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αυξανόμενος διπλωματικός ρόλος σε μια ευάλωτη περιοχή, εγχώρια προσοχή επικεντρωμένη στις εκλογές

Η γεωπολιτική θέση της Τουρκίας παρουσιάζει τόσο σημαντικές ευκαιρίες όσο και κινδύνους. Η στρατηγική της θέση, η ιδιότητα μέλους του ΝΑΤΟ και οι οικονομικοί δεσμοί της με την Αφρική, την Κεντρική Ασία, την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή έχουν ενισχύσει τη σημασία της εν μέσω του αυξανόμενου παγκόσμιου κατακερματισμού. Η βελτίωση των σχέσεων με την ΕΕ —η οποία θα περιλαμβάνει, ιδίως, πρόοδο στον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης (η γεωργία και οι υπηρεσίες εξαιρούνται, αλλά η Τουρκία πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου της ΕΕ) και ενισχυμένη συνεργασία στους τομείς της άμυνας και της βιομηχανίας— θα τονώσει τις εξαγωγές και τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Η ικανότητα της Τουρκίας να διατηρεί καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ, την ΕΕ, τη Ρωσία, την Ουκρανία και τα κράτη του Κόλπου έχει ενισχύσει τον ρόλο της ως περιφερειακού κόμβου στους τομείς του εμπορίου, της ενέργειας και της διπλωματίας. Ταυτόχρονα, οι άμεσοι γείτονές της αποτελούν σημαντικό γεωπολιτικό κίνδυνο. Η σταθεροποίηση και η ανοικοδόμηση στη Συρία θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για τουρκικές εταιρείες στους τομείς των κατασκευών, του εμπορίου και των υποδομών. Ωστόσο, η αναζωπύρωση των περιφερειακών εντάσεων θα μπορούσε να αυξήσει την αστάθεια. Μια παρατεταμένη και εκτεταμένη σύγκρουση, η οποία θα οδηγούσε σε διακοπή των περιφερειακών ροών ενέργειας, θα ήταν ιδιαίτερα επιζήμια για την Τουρκία λόγω της αύξησης του κόστους εισαγωγής ενέργειας, της επιβράδυνσης του τουρισμού, της διεύρυνσης του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, της απότομης αύξησης του πληθωρισμού και των πιέσεων στο νόμισμα.

Οι εγχώριες πολιτικές εξελίξεις είναι πιθανό να συνεχίσουν να αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας κατά την περίοδο 2026-2027, ιδίως καθώς η προσοχή θα στραφεί σταδιακά προς τις επόμενες προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί προς το παρόν για το 2028. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί η διεξαγωγή εκλογών νωρίτερα. Μια τέτοια απόφαση θα απαιτούσε κοινοβουλευτική πλειοψηφία των τριών πέμπτων, πράγμα που σημαίνει ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός θα χρειαζόταν υποστήριξη από εκτός του υφιστάμενου κοινοβουλευτικού του μπλοκ.

Πληρωμές

Τα παραδοσιακά πιστωτικά μέσα πληρωμής εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ευρέως στην εγχώρια αγορά της Τουρκίας, καθώς συχνά λειτουργούν ως διαπραγματεύσιμα μέσα. Αυτό ισχύει για τα γραμμάτια, μια λύση που χρησιμοποιείται συχνά από τις ΜΜΕ για εμπορικές συναλλαγές. Ομοίως, οι μεταχρονολογημένες επιταγές λειτουργούν τόσο ως τίτλος πληρωμής όσο και ως πιστωτικό μέσο. Οι επιταγές κυκλοφορούν στην εγχώρια αγορά ως διαπραγματεύσιμα μέσα μέχρι την ημερομηνία λήξης τους. Μια τροποποίηση, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 15 Ιουλίου 2016, επιβάλλει ποινικό πρόστιμο στον υπεύθυνο για «ακάλυπτη επιταγή». Εάν το πρόστιμο δεν καταβληθεί, το ποινικό μέτρο μπορεί να μετατραπεί σε ποινή φυλάκισης έως και 1.500 ημερών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν πραγματοποιείται ούτε διακανονισμός ούτε προπληρωμή. Επιπλέον, στον εκδότη μιας ακάλυπτης επιταγής επιβάλλεται στη συνέχεια απαγόρευση έκδοσης επιταγών ή ανοίγματος λογαριασμών επιταγών. Μετά την εξόφληση του ποσού της επιταγής ή μετά την παρέλευση δέκα ετών από τη δικαστική απόφαση, η απαγόρευση αίρεται. Αν και οι τράπεζες υποχρεούνται πλέον να επιδεικνύουν μεγαλύτερη επαγρύπνηση όσον αφορά τα προφίλ των πελατών τους, ο νόμος περί επιταγών, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2009, προβλέπει υψηλές οικονομικές κυρώσεις, οι οποίες επιβάλλονται στον εκδότη της επιταγής σε περιπτώσεις μη πληρωμής.

Το ηλεκτρονικό δίκτυο SWIFT είναι ευρέως διαδεδομένο στους τραπεζικούς κύκλους της Τουρκίας και αποτελεί το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο μέσο για τις διεθνείς πληρωμές.

Είσπραξη οφειλών

ΦΑΣΗ ΕΞΩΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Οι εξωδικαστικές διαδικασίες, οι οποίες περιλαμβάνουν την αποστολή επίσημης ειδοποίησης πληρωμής, ακολουθούμενη από επανειλημμένες τηλεφωνικές κλήσεις, παραμένουν μια σχετικά αποτελεσματική μέθοδος. Οι επιτόπιες επισκέψεις μπορούν επίσης να ανοίξουν τον δρόμο για την αποκατάσταση της επικοινωνίας μεταξύ προμηθευτών και πελατών, ενισχύοντας έτσι τις πιθανότητες ολοκλήρωσης επιτυχημένων διαπραγματεύσεων. Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας ορίζει ρητά ότι ο δικαστής μπορεί, ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας, να ενθαρρύνει τον φιλικό διακανονισμό της διαφοράς, υπό την προϋπόθεση ότι αυτός προκύπτει από πραγματική βούληση των μερών να επιδιώξουν εξωδικαστικό διακανονισμό μέσω διαπραγμάτευσης.

Ο νόμος περί διαμεσολάβησης σε αστικές διαφορές ορίζει ότι η διαμεσολάβηση εφαρμόζεται μόνο για την επίλυση ιδιωτικοδικαιτικών διαφορών που προκύπτουν από πράξεις ή συναλλαγές των ενδιαφερομένων μερών τα οποία έχουν την ικανότητα να επιλύσουν τέτοιες διαφορές. Τα μέρη είναι ελεύθερα να προσφύγουν σε διαμεσολαβητή ανά πάσα στιγμή, προκειμένου να συνεχίσουν, να ολοκληρώσουν ή να εγκαταλείψουν τη διαδικασία.

Ανάλογα με τη φερεγγυότητα του οφειλέτη, οι όροι της συναλλαγής μπορούν να κυμαίνονται από την πλήρη εξόφληση, έως την αποπληρωμή σε δόσεις, έως μια μερική πληρωμή ως τελική διευθέτηση. Ελλείψει εθελοντικού διακανονισμού, η απειλή υποβολής αίτησης πτώχευσης (iflâs) αποτελεί συχνά χρησιμοποιούμενη τακτική για να προκληθεί αντίδραση από τον οφειλέτη και να τον ωθηθεί στην εξόφληση των καθυστερούμενων οφειλών.

Νομικές διαδικασίες

Διαδικασία εκτέλεσης οφειλών – μέσω διοικητικού φορέα

 Τα διαπραγματεύσιμα μέσα, όπως συναλλαγματικές, γραμμάτια και επιταγές, επιτρέπουν στους πιστωτές (χωρίς να απαιτείται προηγούμενη δικαστική απόφαση) να απευθύνονται απευθείας στην υπηρεσία εκτέλεσης (Icra Dairesi) για την επίδοση στον οφειλέτη διαταγής πληρωμής. Στη συνέχεια, μπορούν, εάν κριθεί απαραίτητο, να προχωρήσουν στην κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη. Η κατάσχεση είναι μια διαδικασία που ξεκινά με την υποβολή εντολής πληρωμής, η οποία στη συνέχεια επιδίδεται στον οφειλέτη. Εάν δεν υπάρχουν ενστάσεις κατά της εντολής, τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ρευστοποιούνται για την κάλυψη των απαιτήσεων. Εάν η εντολή δεν γίνει αποδεκτή από τον οφειλέτη, αυτός έχει τη δυνατότητα να ζητήσει από τον πιστωτή να αποδείξει την απαίτηση ενώπιον του δικαστηρίου. Ο οφειλέτης έχει προθεσμία δέκα ημερών για να εξοφλήσει τις εν λόγω οφειλές ή πέντε ημέρες για να προσφύγει στο δικαστήριο εκτελεστικών πράξεων και να αντιταχθεί στην πληρωμή, επικαλούμενος, για παράδειγμα, ότι η υπογραφή στο έγγραφο δεν είναι δική του ή ότι το χρέος δεν υφίσταται πλέον.

Εάν ο πιστωτής αποφασίσει να επιδώσει στον οφειλέτη διαταγή πληρωμής, παρά το γεγονός ότι δεν κατέχει διαπραγματεύσιμα έγγραφα, όπως συναλλαγματικές, γραμμάτια και επιταγές, ο οφειλέτης μπορεί να προβάλει ένσταση κατά της διαταγής πληρωμής εντός 7 ημερών από την παραλαβή της. Η εν λόγω ένσταση αναστέλλει τη διαδικασία εκτέλεσης έως ότου ο πιστωτής ασκήσει και κερδίσει αγωγή ακύρωσης της ένστασης σχετικά με την απαίτησή του. Με τον κανονισμό που τέθηκε σε ισχύ την 1.1.2019, η προσφυγή σε διαμεσολαβητή κατέστη προαπαιτούμενο για τις υποθέσεις που ασκούνται κατά απαιτήσεων για την καταβολή συγκεκριμένου χρηματικού ποσού και αποζημίωσης. Επομένως, προκειμένου ο πιστωτής να ασκήσει αγωγή ακύρωσης της ένστασης για να επαναληφθεί η διαδικασία εκτέλεσης, πρέπει πρώτα να προσφύγει στον διαμεσολαβητή.

Εάν η ένσταση κριθεί καταχρηστική, ο οφειλέτης υπόκειται σε βαριές κυρώσεις.

Δικαστική διαδικασία – εξέταση από το δικαστήριο

Εάν αποτύχουν οι προδικαστικές διαδικασίες για την είσπραξη της οφειλής από τον συνεργάτη/προμηθευτή, μπορεί να ασκηθεί αγωγή κατά του οφειλέτη ενώπιον των εμπορικών δικαστηρίων. Το εμπορικό δικαστήριο (asliye ticaret mahkemeleri), το οποίο αποτελεί εξειδικευμένο τμήμα του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, είναι αρμόδιο για την εκδίκαση εμπορικών διαφορών και διαδικασιών αφερεγγυότητας. Σε περιπτώσεις όπου αμφισβητείται η εγκυρότητα της απαίτησης, η μόνη δυνατότητα είναι η κίνηση τακτικής διαδικασίας, μέσω κλήτευσης, για την παράσταση ενώπιον του δικαστηρίου.

Εάν η Τουρκία δεν έχει υπογράψει διμερή σύμβαση ή σύμβαση αμοιβαιότητας με τη χώρα του ενάγοντος, ο ενάγων υποχρεούται να καταθέσει εγγυητική επιστολή (judicatum solvi) στο αρμόδιο τοπικό δικαστήριο. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 15% της απαίτησης. Το ίδιο ισχύει και για τους Τούρκους ενάγοντες που δεν έχουν μόνιμη κατοικία στην Τουρκία. Στο τέλος της δικαστικής διαδικασίας, η εγγύηση επιστρέφεται στον πιστωτή από το δικαστήριο.

Ο ενάγων υποχρεούται επίσης να καταβάλει το ένα τέταρτο των δικαστικών εξόδων, τα οποία είναι ανάλογα με το ποσό της απαίτησης, κατά την έναρξη της διαδικασίας. Επιπλέον, πρέπει να προσκομιστούν στο δικαστήριο συμβολαιογραφικά έγγραφα.

Η τακτική διαδικασία διαρθρώνεται σε τρεις φάσεις. Η πρώτη περιλαμβάνει τις δηλώσεις θέσεων των δύο διαδίκων (αγωγή και αντίκρουση). Στη δεύτερη και μακρύτερη φάση, το δικαστήριο διερευνά την υπόθεση και εξετάζει τη συνάφεια των προσκομιζόμενων αποδεικτικών στοιχείων, προκειμένου να διαπιστώσει αν πρόκειται για αποδεικτικά στοιχεία αποδεικτικά ή διακριτικά. Τέλος, κατά την κύρια ακροαματική διαδικασία, η οποία αποτελεί την τρίτη φάση, το δικαστήριο ακούει τα δύο μέρη και τους δικηγόρους τους πριν εκδώσει την απόφασή του.

0

Εκτέλεση δικαστικής απόφασης

Κάθε δικαστική απόφαση μπορεί να εκτελεστεί μέσω των γραφείων/υπαλλήλων εκτέλεσης και πτώχευσης, εάν το πρόσωπο κατά του οποίου εκδόθηκε η απόφαση δεν εκτελέσει τη δικαστική απόφαση οικειοθελώς και εμπρόθεσμα. Η εκτέλεση διαφέρει ελαφρώς ανάλογα με το είδος της οφειλής, αλλά γενικά μοιάζει με τη Διαδικασία Εκτέλεσης Οφειλών. Ωστόσο, σε αντίθεση με τη Διαδικασία Εκτέλεσης Οφειλών, η ένσταση κατά της εκτέλεσης μιας δικαστικής απόφασης αποτελεί εξαιρετική περίπτωση.

Διαδικασίες αφερεγγυότητας

ΣΥΜΦΩΝΙΑ

Ο οφειλέτης που υπόκειται σε πτώχευση μπορεί να υποβάλει αίτηση για πρόταση συμφωνίας συνδιακανονισμού (konkordato projesi). Εάν η πρόταση κριθεί βιώσιμη από το εμπορικό δικαστήριο, το δικαστήριο επιβάλλει μορατόριουμ και διορίζει έναν επίτροπο συνδιακανονισμού (konkordato komiseri) για να εξετάσει τις υποθέσεις του οφειλέτη. Η πιο συνηθισμένη μορφή πρότασης είναι η ολική ή μερική αποπληρωμή σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, μια πρόταση μπορεί επίσης να λάβει τη μορφή εκχώρησης του συνόλου ή μέρους των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη για την ικανοποίηση των απαιτήσεων των πιστωτών. Εάν η πρόταση δεν εγκριθεί, μπορεί να εκδοθεί διάταξη πτώχευσης.

ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ

Ο οφειλέτης θα διαθέσει μέρος ή το σύνολο των περιουσιακών του στοιχείων προς όφελος των πιστωτών του, θα προτείνει την πώληση (ή τη μεταβίβαση σε τρίτους) των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων και τη διανομή των εσόδων από την πώληση στους πιστωτές. Ο οφειλέτης που επιθυμεί να προβεί σε αναδιάρθρωση (ή ο πιστωτής που έχει το δικαίωμα να κινήσει διαδικασία πτώχευσης) μπορεί να υποβάλει αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο εκτελέσεως με σχέδιο αναδιοργάνωσης. Εάν το δικαστήριο εκτελέσεως κρίνει ότι το σχέδιο έχει πιθανότητες επιτυχίας, θα διατάξει τη σύγκληση συνέλευσης των πιστωτών προκειμένου να αποφασίσουν εάν αποδέχονται το σχέδιο αναδιοργάνωσης. Εάν εγκριθεί, το σχέδιο θα υποβληθεί στη συνέχεια στο δικαστήριο προς έγκριση. Εάν το δικαστήριο κρίνει ότι η αναδιοργάνωση θα είναι πιο επικερδής από την πτώχευση, θα εγκρίνει το σχέδιο.

ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ

Μια οφειλέτρια εταιρεία που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες ή άμεσο κίνδυνο αφερεγγυότητας έχει το δικαίωμα να υποβάλει αίτηση στο εμπορικό δικαστήριο για την έγκριση ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης που έχει προηγουμένως εγκριθεί από την απαιτούμενη πλειοψηφία των πιστωτών που επηρεάζονται από αυτό (πιστωτές με μειωμένες απαιτήσεις).

Οι νέες διατάξεις του ΚΠΠ (Κώδικας Εκτελέσεως και Πτώχευσης) ενθαρρύνουν τον οφειλέτη και τους πιστωτές του να καταλήξουν σε εθελοντική συμφωνία για την ανάκαμψη της επιχείρησης που βρίσκεται σε δυσχερή θέση αλλά εξακολουθεί να είναι βιώσιμη. Το περιεχόμενο της πρότασης τίθεται σε ισχύ μετά την αποδοχή της από τους πιστωτές και την έγκριση του δικαστηρίου. Ωστόσο, οι πιστωτές έχουν το δικαίωμα να προσφύγουν στο δικαστήριο για την παροχή ένδικης προστασίας, εάν ο οφειλέτης δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του βάσει του σχεδίου. Το δικαστήριο έχει το δικαίωμα να κηρύξει τον οφειλέτη σε πτώχευση σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Η αναδιάρθρωση είναι διαθέσιμη μόνο για εταιρείες και συνεταιρισμούς, με εξαίρεση τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρείες.

ΠΤΩΧΕΥΣΗ

Απλή πτώχευση

Ο πιστωτής κινεί αυτή τη διαδικασία ζητώντας από την εκτελεστική αρχή να επιδώσει στον οφειλέτη διαταγή πληρωμής για ληξιπρόθεσμη οφειλή. Ο οφειλέτης διαθέτει προθεσμία επτά ημερών από την επίδοση για να αμφισβητήσει την οφειλή ή να πληρώσει. Εάν ο οφειλέτης δεν πληρώσει ούτε αμφισβητήσει την οφειλή, ο πιστωτής μπορεί να υποβάλει αίτηση στο εμπορικό δικαστήριο για την έκδοση διαταγής πτώχευσης, την οποία το δικαστήριο συνήθως εκδίδει.

Τελευταία ενημέρωση: 20/08/2026