Ελβετία
Γερμανία
Ιταλία
Κροατία
Αυστρία
Κίνα
ΙνδίαΠεραιτέρω ανάπτυξη το 2025
Η ανάπτυξη έχει επηρεαστεί από τον πόλεμο στην Ουκρανία καθώς και από τις σοβαρές πλημμύρες του Αυγούστου 2023, αλλά θα βελτιωθεί το 2025, υπερβαίνοντας ελαφρώς εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στο σύνολό της. Η ιδιωτική κατανάλωση (50% του ΑΕΠ) αναμένεται να παραμείνει ο κύριος μοχλός, υποστηριζόμενη από τον ελεγχόμενο πληθωρισμό και τη σταθερά ισχυρή αύξηση των μισθών. Η τάση αυτή ενισχύεται από τη μεταρρύθμιση του μισθολογικού συστήματος του δημόσιου τομέα, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025. Η μεταρρύθμιση προβλέπει μια σταδιακή μέση αύξηση των μισθών κατά 25-30% έως το 2028, με την πρώτη από τις έξι αυξήσεις να εφαρμόζεται φέτος (τουλάχιστον 100 ευρώ μικτά για πολλούς εργαζόμενους). Η αγορά εργασίας θα παραμείνει σφιχτή, με φόντο τη σχετικά χαμηλή ανεργία (4,6% τον Δεκέμβριο του 2024) και την παρατεταμένη έλλειψη εργατικού δυναμικού σε διάφορους βασικούς τομείς (αυτοκινητοβιομηχανία, υγειονομική περίθαλψη, μεταφορές, ΤΠΕ).
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναμένεται να συνεχίσει τον κύκλο νομισματικής χαλάρωσης το 2025, βελτιώνοντας τις πιστωτικές συνθήκες για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Η δημοσιονομική πολιτική θα επικεντρωθεί στην εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, υποστηρίζοντας παράλληλα την οικονομία. Οι επενδύσεις (21% του ΑΕΠ), κυρίως δημόσιες, θα συνεχίσουν να επωφελούνται από το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRP), το οποίο, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος NextGenerationEU, διαθέτει ακόμη πάνω από το 60% του συνολικού πακέτου χρηματοδότησης μέχρι το 2026, το οποίο ανέρχεται σε 1,5 δισ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό, οι επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας θα συνεχιστούν, με περισσότερα από 150 εκατομμύρια ευρώ να προορίζονται για τον εκσυγχρονισμό των ηλεκτρικών δικτύων στη Λιουμπλιάνα, το Μάριμπορ και το Τσέλι, καθώς και για έργα σιδηροδρομικής υποδομής.
Η μεταποιητική δραστηριότητα (31% του ΑΕΠ), η οποία είναι σε μεγάλο βαθμό εξαγωγικά προσανατολισμένη, θα τροφοδοτηθεί από τους τομείς των φαρμακευτικών προϊόντων και της ηλεκτρονικής, ενώ ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας θα συνεχίσει να επηρεάζεται από τις αδύναμες επιδόσεις της Γερμανίας, η οποία αποτελεί τον κύριο εμπορικό εταίρο της Σλοβενίας. Ωστόσο, η Σλοβενία είναι καλά ενσωματωμένη στις αλυσίδες παραγωγής της Ιταλίας και της Ελβετίας, γεγονός που προσφέρει εναλλακτικές λύσεις διαφοροποίησης και ανθεκτικότητα έναντι των διακυμάνσεων στην ευρωπαϊκή αγορά. Επιπλέον, η σταθεροποίηση των τιμών της ενέργειας θα στηρίξει την ανάκαμψη των ενεργοβόρων βιομηχανιών (μεταλλουργία, χημικά και χαρτί). Ο τουρισμός (10% του ΑΕΠ) θα συνεχίσει να ανθεί, ενισχυμένος από την ανάδειξη της Νόβα Γκόριτσα σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2025, καθώς και από τις συνεχιζόμενες επενδύσεις.
Υγιείς δημοσιονομικοί λογαριασμοί
Παρά τις προσπάθειες για την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, το δημοσιονομικό ισοζύγιο παρέμεινε ελλειμματικό το 2024, κυρίως λόγω των δαπανών ανασυγκρότησης μετά τις πλημμύρες. Ωστόσο, παρουσίασε βελτίωση σε σύγκριση με το 2023, χάρη στα αυξημένα έσοδα, ιδίως μετά την εισαγωγή δύο εφάπαξ φόρων: μιας προσωρινής αύξησης του φόρου εταιρειών από 19% σε 22% για περίοδο πέντε ετών και ενός νέου φόρου επί των τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων, ο οποίος ορίστηκε στο 0,2% του συνόλου των τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων, επίσης για πέντε έτη. Παράλληλα, οι δαπάνες ήταν χαμηλότερες από το αναμενόμενο, χάρη στη συνετή διαχείριση και στην αποτελεσματική κατανομή των κονδυλίων ανασυγκρότησης. Το 2025, το έλλειμμα αναμένεται να συνεχίσει να συρρικνώνεται λόγω της σταδιακής κατάργησης των επιδοτήσεων στον τομέα της ενέργειας και της πρόσθετης χρηματοδότησης από την ΕΕ. Ωστόσο, τα έξοδα που συνδέονται με τις αυξήσεις των μισθών, τη γεωργία, την οικολογική και ψηφιακή μετάβαση, καθώς και την άμυνα, θα διατηρήσουν το δημοσιονομικό ισοζύγιο σε αρνητικό έδαφος. Ο δείκτης δημόσιου χρέους, ο οποίος είναι κυρίως εσωτερικός, θα συνεχίσει να μειώνεται μετά την κορύφωσή του σε ποσοστό άνω του 80% το 2020. Η εν εξελίξει μεταρρύθμιση των συστημάτων υγείας και συντάξεων αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω αυτή την τάση.
Η Σλοβενία θα συνεχίσει να διατηρεί πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών το 2025, με αναμενόμενη βελτίωση σε σύγκριση με το 2024. Το πλεόνασμα αυτό οφείλεται κυρίως στις ισχυρές εξαγωγές (90% του ΑΕΠ), ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών, όπου ο τουρισμός και οι μεταφορές συνεχίζουν να επωφελούνται από τη σταθερή ζήτηση στις ευρωπαϊκές αγορές. Ωστόσο, η παρατεταμένη μετα-Covid αδυναμία της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, η οποία αποτελεί βασικό εταίρο της Σλοβενίας, θα μπορούσε να επιδεινωθεί περαιτέρω από την επιβολή αμερικανικών δασμών. Από την άλλη πλευρά, ο φαρμακευτικός τομέας, ο οποίος δεν επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς κυρώσεις και αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 50% των εξαγωγών της Σλοβενίας προς τη Ρωσία, αναμένεται να συνεχίσει να στηρίζει τις εμπορικές επιδόσεις της χώρας. Οι εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) αναμένεται να επιταχυνθούν, υποστηριζόμενες από την πρόσφατη νομοθεσία που διευκολύνει την είσοδο ξένων επενδυτών, ιδίως μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας και της εισαγωγής φορολογικών κινήτρων.
Η έλλειψη συναίνεσης για τις μεταρρυθμίσεις δημιουργεί μια τεταμένη πολιτική κατάσταση
Το Κίνημα Ελευθερίας (GS), ένα κοινωνικο-φιλελεύθερο και περιβαλλοντικό κόμμα υπό την ηγεσία του Robert Golob, κέρδισε τις γενικές εκλογές του Απριλίου 2022 με 41 από τις 90 έδρες στην Εθνοσυνέλευση. Το κόμμα σχημάτισε αριστερό συνασπισμό με τους Σοσιαλδημοκράτες (7 έδρες) και το Κόμμα της Αριστεράς (5 έδρες). Το Σλοβενικό Δημοκρατικό Κόμμα (SDS), ένα δεξιό λαϊκιστικό κόμμα, και η «Νέα Σλοβενία», ένα χριστιανοδημοκρατικό κόμμα, αποτελούν την αντιπολίτευση με 27 και 8 έδρες, αντίστοιχα. Αν και το SDS ζήτησε τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών το 2025 λόγω των αυξανόμενων διαφωνιών και αντιπαραθέσεων εντός της κυβέρνησης, οι εκλογές αναμένεται να διεξαχθούν όπως έχει προγραμματιστεί τον Απρίλιο του 2026.
Στο κοινωνικό μέτωπο, η χώρα αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά την υγειονομική περίθαλψη και τις συντάξεις, όπου απαιτούνται μεταρρυθμίσεις λόγω των δημογραφικών αλλαγών. Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις αυτές προχωρούν με αργούς ρυθμούς λόγω έλλειψης συναίνεσης μεταξύ του κυβερνητικού συνασπισμού και, γενικότερα, σε εθνικό επίπεδο. Το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης πλήττεται ιδιαίτερα από την έλλειψη προσωπικού και τους μεγάλους χρόνους αναμονής, ενώ οι μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα εξακολουθούν να παραμένουν σε στάση, παρά την επείγουσα ανάγκη που δημιουργεί η γήρανση του πληθυσμού. Τα ζητήματα αυτά προστίθενται σε άλλες υφιστάμενες κοινωνικές προκλήσεις, όπως το μεγάλο μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων και η αυξανόμενη φτώχεια που πλήττει τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς.
Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, οι σχέσεις με την Κροατία χαρακτηρίζονται από εντάσεις λόγω της συνοριακής διαμάχης σχετικά με τον Κόλπο του Πιράν. Τον Οκτώβριο του 2023, η Σλοβενία επανέφερε τους αστυνομικούς συνοριακούς ελέγχους με την Κροατία και την Ουγγαρία, επικαλούμενη το οργανωμένο έγκλημα και τις κλιμακούμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες επηρεάζουν τις μεταναστευτικές ροές. Οι έλεγχοι αυτοί θα παραμείνουν σε ισχύ τουλάχιστον έως τον Ιούνιο του 2025 και είναι πιθανό να παραταθούν.