Κίνα
Ταϊλάνδη
Βιετνάμ
Αυστραλία
Ευρώπη
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
ΙαπωνίαΑνάπτυξη που βασίζεται στις άμεσες ξένες επενδύσεις και στις εξαγωγές που αυτές δημιουργούν
Η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί ελαφρώς το 2026, αλλά να παραμείνει μέτρια και να εξακολουθήσει να κυμαίνεται κάτω από τα προ-COVID επίπεδα (7-8%). Η οικονομική δυναμική οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις άμεσες ξένες επενδύσεις (5% του ΑΕΠ το 2024), κυρίως από την Κίνα, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ. Οι χώρες αυτές στοχεύουν κυρίως στην υδροηλεκτρική ενέργεια, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το ηλεκτρικό δίκτυο, την εξόρυξη και τις υποδομές. Για παράδειγμα, η κατασκευή και χρηματοδότηση από την Κίνα της σιδηροδρομικής γραμμής Λάος-Κίνα, η οποία εγκαινιάστηκε το 2021, έχει φέρει επανάσταση στον τομέα των μεταφορών. Ωστόσο, οι αμφιβολίες σχετικά με την ικανότητα της χώρας να αντεπεξέλθει στο χρέος της, η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και η υποχρέωση επαναπατρισμού μεγαλύτερου μεριδίου των εσόδων από τις εξαγωγές ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών. Ταυτόχρονα, οι δημόσιες επενδύσεις (σε δρόμους, γέφυρες, φράγματα και το ηλεκτρικό δίκτυο) διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων. Ωστόσο, η δημοσιονομική εξυγίανση περιορίζει τις δημόσιες δαπάνες. Τέλος, η περιορισμένη πρόσβαση των τοπικών επιχειρήσεων σε πιστώσεις εμποδίζει τις εγχώριες επενδύσεις, παρότι η σταθεροποίηση του κιπ μειώνει το κόστος των εισαγωγών ενδιάμεσων αγαθών και εξοπλισμού.
Ο τομέας των υπηρεσιών αντιπροσωπεύει πάνω από το 40% του ΑΕΠ και κυριαρχείται από τον ξένο τουρισμό (πάνω από 3% του ΑΕΠ ετησίως), τις μεταφορές και την εφοδιαστική. Ο τουρισμός, κυρίως από γειτονικές χώρες, έχει ωφεληθεί από την εκστρατεία «Visit Laos Year 2024» και τη βελτιωμένη συνδεσιμότητα με τον έξω κόσμο. Οι αφίξεις τουριστών αναμένεται να επανέλθουν στα προ-Covid επίπεδα έως το 2026. Η συμβολή του εξωτερικού εμπορίου θα παραμείνει θετική. Οι εξαγωγές φυσικών πόρων συμβάλλουν στην τόνωση της οικονομίας. Οι κινεζικές επενδύσεις έχουν οδηγήσει σε απότομη αύξηση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας (15% των συνολικών εξαγωγών το 2024).
Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις παραμένει η καταπολέμηση του πληθωρισμού. Αφού έφτασε σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο (31% το 2023), ο πληθωρισμός υποχώρησε κάτω από το 10% το 2025 και αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται το 2026. Ο εισαγόμενος πληθωρισμός έχει μειωθεί λόγω των χαμηλότερων παγκόσμιων τιμών των τροφίμων και της ενέργειας, γεγονός που ενισχύθηκε από τη απότομη επιβράδυνση της υποτίμησης του κιπ. Επιπλέον, η Κίνα, αναζητώντας εναλλακτικές αγορές, έχει αυξήσει τις πωλήσεις της στη Νοτιοανατολική Ασία, μειώνοντας παράλληλα τις τιμές της. Η κεντρική τράπεζα μείωσε το επιτόκιο της στο 9% τον Αύγουστο του 2025, από 10,5% ένα χρόνο νωρίτερα. Ωστόσο, λόγω της δολαριοποίησης της οικονομίας, προτιμά τη χρήση των υποχρεωτικών αποθεματικών και των πράξεων ανοικτής αγοράς για τη ρύθμιση της διαθέσιμης ποσότητας χρήματος. Ο αποπληθωρισμός οδήγησε σε μια ελαφρά ανάκαμψη της κατανάλωσης των νοικοκυριών, η οποία παραμένει υποτονική λόγω της περιοριστικής οικονομικής πολιτικής.
Το συντριπτικό χρέος εμποδίζει τις δημόσιες δαπάνες
Το πρωτογενές πλεόνασμα του προϋπολογισμού (δηλ. εξαιρουμένων των τόκων) που δημιουργήθηκε από το 2022, χάρη στην περιοριστική πολιτική, έχει μειώσει το βάρος του χρέους. Παρ’ όλα αυτά, αυτό παραμένει σημαντικό. Το χρέος είναι κυρίως εξωτερικό (πάνω από το 50% οφείλεται στην Κίνα) και εκφράζεται κυρίως σε δολάρια ΗΠΑ. Το υπερβολικό χρέος του Λάος συνδέεται με 35 κινεζικά έργα που έχουν εντοπιστεί από το 2010. Η Κίνα χορηγεί τακτικά αναβολές αποπληρωμής για να αποφευχθεί η αθέτηση υποχρεώσεων. Σε περίπτωση μη τήρησης των υποχρεώσεων αποπληρωμής, ο κινεζικός πιστωτής μπορεί να λάβει την παραχώρηση για τη λειτουργία της σχετικής υποδομής. Ως αποτέλεσμα, η κρατική εταιρεία Electricité du Laos (EDL), η οποία αντιπροσωπεύει σχεδόν το 45% του συνολικού δημόσιου χρέους, αναγκάστηκε να συνάψει 25ετή σύμβαση παραχώρησης με την China Southern Power Grid, δημιουργώντας την κοινοπραξία Electricité du Laos Transmission Company Limited. Η συμφωνία αυτή μεταβιβάζει τη διαχείριση και τον έλεγχο της EDL στην κινεζική εταιρεία. Αυτό ήταν αναγκαίο σε ένα πλαίσιο υποτιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας στην εγχώρια αγορά. Η εξυπηρέτηση του χρέους περιορίζει άλλες δημόσιες δαπάνες, ιδίως στους τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας. Οι δαπάνες σε αυτούς τους τομείς αντιπροσώπευαν μόλις το 11,3% του ΑΕΠ το 2024. Επιπλέον, ο προϋπολογισμός που διατίθεται για τη συντήρηση των οδικών υποδομών ανέρχεται μόνο στο ένα τρίτο των αναγκών, ενώ η διασυνοριακή οδική κυκλοφορία αυξάνεται. Εκτός από την ελάφρυνση του χρέους που χορηγεί η Κίνα, η κυβέρνηση χρηματοδοτείται κυρίως μέσω της έκδοσης τίτλων σε ξένο νόμισμα ή σε κιπ προς τοπικές τράπεζες.
Η εξάρτηση του Λάος από την Κίνα μπορεί να εξηγήσει γιατί είναι μία από τις χώρες που πλήττονται περισσότερο από τους αμερικανικούς δασμούς (40%). Ωστόσο, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν μόλις το 1,6% του συνόλου. Ο αντίκτυπος θα ήταν επομένως έμμεσος, μέσω της έκθεσης στους εμπορικούς εταίρους της. Το εμπορικό ισοζύγιο θα παραμείνει σημαντικά πλεονασματικό. Το 2024, η ηλεκτρική ενέργεια κατείχε το μεγαλύτερο μερίδιο των εξαγωγών (21,3% του συνόλου). Στόχος του Λάος είναι να καταστεί η «μπαταρία της Νοτιοανατολικής Ασίας». Μέχρι το 2030, το Βιετνάμ σχεδιάζει να εισάγει περίπου 5.000 MW ηλεκτρικής ενέργειας από το Λάος, ποσότητα που θα αντιπροσωπεύει το ένα τέταρτο των προγραμματισμένων εξαγωγών του Λάος. Ακολουθούν τα ορυκτά, τα ηλεκτρονικά είδη (ένας κλάδος σε άνθηση) και τα ενδύματα. Το εμπορικό πλεόνασμα προστίθεται σε αυτό των υπηρεσιών που παρέχονται από τον τουρισμό. Με τα εμβάσματα των ομογενών από την Ταϊλάνδη, ακόμη και αν παραμένουν στάσιμα, και τις άμεσες ξένες επενδύσεις, αυτά τα πλεονάσματα θα πρέπει να αντισταθμίσουν με το παραπάνω τους τόκους και τα μερίσματα που καταβάλλονται στους ξένους επενδυτές, καθώς και τις προθεσμίες αποπληρωμής του χρέους που έχουν διευκολυνθεί χάρη στις αναβολές που χορήγησε η Κίνα. Αυτό συμβάλλει στην αύξηση των συναλλαγματικών αποθεμάτων, τα οποία παραμένουν περιορισμένα και κάλυπταν 3,2 μήνες εισαγωγών στα τέλη Ιουνίου 2025.
Μεταξύ εσωτερικής πολιτικής σταθερότητας και εξωτερικής εξάρτησης
Το Λάος κυβερνάται από ένα μόνο κόμμα από την πτώση της μοναρχίας το 1975: το Λαϊκό Επαναστατικό Κόμμα του Λάος (LPRP). Ο γενικός γραμματέας του κόμματος και πρόεδρος της δημοκρατίας, Thongloun Sisoulith, ασκεί το μεγαλύτερο μέρος της εξουσίας, ενώ η Εθνοσυνέλευση χρησιμεύει κυρίως για να επικυρώνει τις αποφάσεις του LPRP. Οι βουλευτικές εκλογές του Φεβρουαρίου 2026 δεν θα έχουν καμία επίδραση. Η έλλειψη ελευθερίας έκφρασης και Τύπου εμποδίζει την ανάδυση μιας οργανωμένης αντιπολίτευσης. Η κυβέρνηση έχει δεχτεί κριτική από τη διεθνή κοινότητα για την καταστολή των πολιτικών αντιπάλων της, ιδίως των μελών της μειονότητας Χμονγκ. Ωστόσο, από το 2022 και την αύξηση του πληθωρισμού, οι βουλευτές έχουν αρχίσει να εκφράζουν όλο και πιο ανοιχτά τις απόψεις τους, αλλά η κριτική παραμένει σπάνια. Η πολιτική σταθερότητα προβάλλεται από το καθεστώς ως πλεονέκτημα για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Ωστόσο, οι χαμηλοί μισθοί, η διαφθορά, οι περιφερειακές ανισότητες, οι αναγκαστικές εκτοπίσεις που συνδέονται με μεγάλα έργα υποδομής, καθώς και οι επιθετικές πρακτικές εξόρυξης και γεωργίας από ξένους επενδυτές παραμένουν πηγές δυσαρέσκειας.
Στο εξωτερικό και δεδομένης της ιδιότητάς του ως χώρας χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα, το Λάος διατηρεί στενές σχέσεις με το Βιετνάμ, την Ταϊλάνδη και την Κίνα, τους ισχυρότερους γείτονές του από τους οποίους εξαρτάται. Είναι μέλος περιφερειακών (ASEAN από το 1997) και διεθνών (ΠΟΕ από το 2013) οργανισμών, γεγονός που του επιτρέπει να επιβεβαιώνει τη μη ευθυγράμμισή του και τη βούλησή του για συνεργασία. Η καλλιεργήσιμη γη, το εργατικό δυναμικό και η ηλεκτρική ενέργεια από τα φράγματα βρίσκονται στη διάθεση των γειτόνων του, ιδίως της Κίνας, η οποία διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο μέσω τεράστιων επενδύσεων, της θέσης της ως μεγαλύτερου πιστωτή και του ελέγχου που ασκεί στον άνω Μεκόνγκ. Αυτή η ανισόρροπη σχέση μεταξύ Κίνας και Λάος περιορίζει το οικονομικό και πολιτικό περιθώριο ελιγμών του Λάος και εγείρει ερωτήματα σχετικά με την κυριαρχία του. Επιπλέον, το Λάος εξαρτάται επίσης από τη διεθνή βοήθεια, η οποία τείνει να μειώνεται λόγω των κατασταλτικών εσωτερικών πολιτικών.