Γερμανία
Ιταλία
Βοσνία Ερζεγοβίνη
Σλοβενία
Ουγγαρία
ΑυστρίαΣυνεχής ισχυρή ανάπτυξη το 2025
Το 2025, η ανάπτυξη αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Θα υποστηριχθεί τόσο από την πρόσφατη ένταξη στη ζώνη Σένγκεν και την υιοθέτηση του ευρώ το 2023, όσο και από τη συνεχιζόμενη απορρόφηση κονδυλίων της ΕΕ (10 δισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2026, περίπου το 12% του ΑΕΠ, εκ των οποίων έχει αξιοποιηθεί μόνο το 30%). Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει σημαντικός μοχλός ανάπτυξης, υποστηριζόμενη από μια ισχυρή αγορά εργασίας (το ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε στο 5% τον Νοέμβριο του 2024). Αν και η επιβράδυνση του πληθωρισμού ενισχύει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, η αναμενόμενη αύξηση των τιμών της ενέργειας στις αρχές του έτους θα μπορούσε να μετριάσει την αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων. Ο τουρισμός (25% του ΑΕΠ) θα συνεχίσει να ενισχύεται με την επέκταση των αεροπορικών συνδέσεων, ιδίως μέσω της εισαγωγής οκτώ νέων διεθνών δρομολογίων από την Croatia Airlines. Η δημοσιονομική πολιτική που θα υιοθετηθεί για το 2025 θα είναι σαφώς επεκτατική, βασιζόμενη σε αύξηση των δαπανών κατά 10,2%, με σκοπό την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση των κοινωνικών και δημογραφικών πολιτικών. Εν τω μεταξύ, αν και η ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική χαλαρώνει, η επίδρασή της στην οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να γίνει πλήρως αισθητή μόνο από το 2026 και μετά.
Η ανάπτυξη θα υποστηριχθεί επίσης από επενδύσεις, ιδίως στην κατασκευή τουριστικών συγκροτημάτων, στις υποδομές μεταφορών, στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και στην παραγωγή ανταλλακτικών αυτοκινήτων. Η Κροατία σχεδιάζει να επενδύσει 6 δισ. ευρώ σε διάστημα μιας δεκαετίας για τον εκσυγχρονισμό του μισού σιδηροδρομικού της δικτύου. Αυτό το έργο μεγάλης κλίμακας θα τονώσει την οικονομία, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα και προωθώντας πιο βιώσιμες μεταφορές. Η ανάκαμψη του μεταποιητικού τομέα (20% του ΑΕΠ) θα ενισχυθεί από το έργο «Rimac Campus» στο Κερεστίνετς, κοντά στο Ζάγκρεμπ. Η επένδυση ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ από την Rimac Automobili θα δημιουργήσει ένα σημαντικό συγκρότημα ανάπτυξης και παραγωγής ηλεκτρικών αυτοκινήτων που θα απασχολεί 2.500 άτομα. Η συνεργασία με τη BMW για μπαταρίες υψηλής τάσης υπογραμμίζει το ισχυρό δυναμικό της πρωτοποριακής βιομηχανίας ηλεκτρικών αυτοκινήτων για τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, η χώρα αντιμετωπίζει δυσμενή δημογραφικά δεδομένα και χαμηλό επίπεδο επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη, γεγονός που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξής της.
Οι κοινωνικές δαπάνες και οι δημόσιες επενδύσεις διευρύνουν το έλλειμμα
Μετά από ένα μέτριο έλλειμμα που καταγράφηκε το 2023, τα δημόσια οικονομικά αναμένεται να συνεχίσουν να επιδεινώνονται κατά την περίοδο 2024-2025, κυρίως λόγω των αυξημένων δημόσιων επενδύσεων, των κοινωνικών δαπανών και της εφαρμογής μιας μεταρρύθμισης των μισθών στον δημόσιο τομέα. Παρά την εν λόγω εξέλιξη, το δημόσιο χρέος αναμένεται να συνεχίσει την πτωτική του πορεία χάρη στην ισχυρή ανάπτυξη και τη βέλτιστη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να δρομολογήσει μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης από το 2025, μέσω της σταδιακής κατάργησης των ενεργειακών επιδοτήσεων και της επαναφοράς των εισφορών υγείας για τους νέους εργαζόμενους.
Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να παραμείνει κοντά στην ισορροπία. Η δομή του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αποκαλύπτει ένα σημαντικό χρόνιο εμπορικό έλλειμμα, το οποίο αντισταθμίζεται από ένα ισχυρό πλεόνασμα στις υπηρεσίες, χάρη στα έσοδα από τον τουρισμό. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ), κυρίως από την Ευρωπαϊκή Ένωση, παραμένουν βασικός πυλώνας της εξωτερικής χρηματοδότησης, με αξιοσημείωτη συγκέντρωση στους τομείς των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών (25%), της μεταποίησης (18%) και των ακινήτων (17%). Η χώρα είναι λιγότερο ευάλωτη σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ σε μια πιθανή αύξηση των αμερικανικών δασμών στις ευρωπαϊκές εξαγωγές το 2025. Αυτό οφείλεται στο μικρό μερίδιο των εξαγωγών αγαθών που προορίζονται για τις ΗΠΑ και στο γεγονός ότι ο τομέας των υπηρεσιών αντιπροσωπεύει πολύ μεγαλύτερο μερίδιο της ανάπτυξης σε σχέση με τον βιομηχανικό τομέα. Από την ένταξή της στην ευρωζώνη το 2023, η Κροατία έχει επωφεληθεί από την πρόσβαση στα συγκεντρωμένα συναλλαγματικά αποθέματα της ΕΚΤ, γεγονός που έχει ενισχύσει σημαντικά τη χρηματοδοτική της ικανότητα.
Τεταμένο τοπικό πολιτικό κλίμα
Στις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου 2024, το κεντροδεξιό συντηρητικό κόμμα της Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης (HDZ), με ηγέτη τον πρωθυπουργό Αντρέι Πλένκοβιτς, διατήρησε την κυρίαρχη θέση του παρά μια μικρή απώλεια εδρών (61 έδρες έναντι 66 προηγουμένως, από τις 151 συνολικά). Το HDZ σχημάτισε συνασπισμό με το ακροδεξιό Πατριωτικό Κίνημα (14 έδρες) προκειμένου να διατηρήσει τον Πλένκοβιτς στην εξουσία για τρίτη θητεία, ενώ η κεντροαριστερή αντιπολίτευση σημείωσε κέρδη σε ένα πλαίσιο υψηλής εκλογικής συμμετοχής. Το πολιτικό κλίμα θα συνεχίσει να είναι τεταμένο με τη συντριπτική επανεκλογή του Ζόραν Μιλάνοβιτς ως Προέδρου της Δημοκρατίας στις 12 Ιανουαρίου 2025, αφού εξασφάλισε το 75% των ψήφων. Αυτή η συντριπτική νίκη αποτελεί ένδειξη της πόλωσης της χώρας και της περίπλοκης συνύπαρξης μεταξύ του Μιλάνοβιτς από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, ο οποίος υποστηρίζει λαϊκιστικές και εθνικιστικές θέσεις επικριτικές έναντι της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, και του Πλένκοβιτς, ο οποίος είναι σταθερά φιλοευρωπαϊκός. Παρ’ όλα αυτά, ο ρόλος του Προέδρου παραμένει περιορισμένος και έχει περισσότερο τελετουργικό παρά εκτελεστικό χαρακτήρα. Οι ιδεολογικές τους διαφορές, ιδίως στην εξωτερική πολιτική και στη στήριξη προς την Ουκρανία, εκδηλώνονται με συχνές δημόσιες διαφωνίες. Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές έχουν προγραμματιστεί για το 2028, εκτός αν υπάρξει πρόωρη διάλυση της Βουλής.
Στο κοινωνικό μέτωπο, η χώρα αντιμετωπίζει σημαντικές δημογραφικές προκλήσεις, με έναν πληθυσμό που γηράσκει ραγδαία και σημαντική μετανάστευση εξειδικευμένων νέων. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει μέτρα για την τόνωση των ποσοστών γεννήσεων, συμπεριλαμβανομένου του διπλασιασμού των οικογενειακών επιδομάτων. Όσον αφορά την εξωτερική πολιτική, η Κροατία έχει συνοριακές διαφορές με αρκετούς γείτονες, ιδίως με τη Σλοβενία όσον αφορά τον Κόλπο του Πιράν και με τη Σερβία όσον αφορά τα σύνορα κατά μήκος του Δούναβη. Η χώρα παραμένει επίσης διχασμένη όσον αφορά τη συμμετοχή της στη στήριξη της Ουκρανίας, με τον Πρόεδρο Μιλάνοβιτς να αρνείται πρόσφατα να εγκρίνει τη συμμετοχή της Κροατίας στην εκπαιδευτική αποστολή του ΝΑΤΟ για την Ουκρανία.