Μπενίν

Η ανάπτυξη παραμένει ισχυρή, υποστηριζόμενη από τις επενδύσεις, παρά το δυσμενέστερο εξωτερικό περιβάλλον

Αφού κατέγραψε το 2025 τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από το 1990, η οικονομία του Μπενίν αναμένεται να διατηρήσει τη δυναμική της το 2026 και το 2027. Ωστόσο, αναμένεται μια ελαφρά επιβράδυνση λόγω των οικονομικών επιπτώσεων της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, δεδομένης της μεγάλης εξάρτησης της χώρας από τις εισαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων και λιπασμάτων. Ο βιομηχανικός τομέας (20% του ΑΕΠ το 2025) θα επωφεληθεί από τις συνεχείς επενδύσεις στη βιομηχανική ζώνη Glo-Djigbé. Η ζώνη, η οποία διαθέτει ήδη 18 λειτουργικές εγκαταστάσεις και παρέχει περισσότερες από 25.000 θέσεις εργασίας, συνεχίζει να επεκτείνει τις δυνατότητες μεταποίησης αγροδιατροφικών και αγροκλωστοϋφαντουργικών προϊόντων της χώρας. Οι δημόσιες επενδύσεις, με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, στηρίζουν τις κατασκευαστικές προσπάθειες στο πλαίσιο του Κυβερνητικού Σχεδίου Δράσης 2021-2026 (PAG II) και του διαδόχου του. Τα έργα περιλαμβάνουν την αναβάθμιση και επέκταση του λιμανιού του Κοτονού, την ανάπτυξη υποδομών (χερσαίες μεταφορές, ηλεκτρική ενέργεια, αποχέτευση και δίκτυα πληροφοριών) καθώς και την έναρξη λειτουργίας της νέας βιομηχανικής ζώνης Sèmè-Kpodji. Οι επενδύσεις αυτές θα στηρίξουν επίσης τον τομέα των υπηρεσιών (50 % του ΑΕΠ), ιδίως τον τουρισμό, τις τηλεπικοινωνίες, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και το εμπόριο. Ο τελευταίος θα ωφεληθεί από την ενίσχυση του εμπορίου διαμετακόμισης, ενόψει της αναμενόμενης ομαλοποίησης των σχέσεων με τον Νίγηρα. Ο πρωτογενής τομέας (30% του ΑΕΠ) αναμένεται να συμβάλει θετικά στην ανάπτυξη. Έχουν τεθεί φιλόδοξοι στόχοι παραγωγής για την αγροτική και αλιευτική περίοδο 2026-2027 (+20% για το βαμβάκι, +12% για τα κάσιους και +4% για τα αλιευτικά προϊόντα). Η ανάπτυξη αναμένεται να υποστηριχθεί από την αύξηση των επιδοτήσεων για τα λιπάσματα, ο προϋπολογισμός των οποίων αυξήθηκε κατά 22% προκειμένου να μετριαστούν οι επιπτώσεις της αύξησης των τιμών που συνδέεται με τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και από τη μηχανοποίηση του τομέα. Ωστόσο, η επίμονη ανασφάλεια στο βόρειο τμήμα της χώρας, όπου συγκεντρώνονται οι κύριες περιοχές παραγωγής βαμβακιού, καθώς και η καθυστέρηση στην πλήρη επαναλειτουργία των συνόρων με τον Νίγηρα, ενδέχεται να επιβραδύνουν την ανάπτυξη.

Η δημόσια κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει ισχυρή και θα ενισχυθεί από τις ανάγκες στον τομέα της ασφάλειας και των κοινωνικών υπηρεσιών. Η ιδιωτική κατανάλωση θα συνεχίσει να αυξάνεται, επωφελούμενη από τον γενικά περιορισμένο πληθωρισμό. Ως αποτέλεσμα, η χώρα κατέγραψε μέσο ρυθμό αποπληθωρισμού 0,2% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, λόγω της πτώσης των τιμών των τροφίμων. Ωστόσο, η τάση αυτή αναμένεται να αντιστραφεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους λόγω της αύξησης των διεθνών τιμών του πετρελαίου και των τροφίμων. Παρ’ όλα αυτά, ο πληθωρισμός το 2027 αναμένεται να παραμείνει εντός του στόχου του 1% έως 3% που έχει θέσει η Τράπεζα των Κρατών της Δυτικής Αφρικής.

Δημοσιονομική εξυγίανση και σταθερή εξωτερική θέση

Η δημοσιονομική πολιτική για τα έτη 2026 και 2027 θα ευθυγραμμιστεί με τις κατευθυντήριες γραμμές των προγραμμάτων του ΔΝΤ που καθορίστηκαν τον Φεβρουάριο του 2026. Αναμένεται επίσης η συνέχιση της τάσης δημοσιονομικής εξυγίανσης. Η κυβέρνηση διατηρεί τη μεσοπρόθεσμη στρατηγική εσόδων (SRMT) για την περίοδο 2024-2028, η οποία αποσκοπεί στη δημιουργία πρόσθετων εσόδων ύψους 0,5% του ΑΕΠ κάθε έτος, μέσω της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης με την καταπολέμηση της παραοικονομίας και του λαθρεμπορίου, της βελτίωσης της φορολογικής συμμόρφωσης και της ψηφιοποίησης. Παράλληλα, διατηρεί τις απαλλαγές από τον ΦΠΑ και τους δασμούς για συγκεκριμένο εξοπλισμό, προκειμένου να στηρίξει τον ιδιωτικό τομέα. Οι δημόσιες δαπάνες κατευθύνονται προς τις στρατηγικές προτεραιότητες της κυβέρνησης, συγκεκριμένα την άμυνα (3% του προϋπολογισμού) εν μέσω της επιδεινούμενης κατάστασης ασφάλειας στο βόρειο τμήμα της χώρας, καθώς και σε τομείς υψηλής κοινωνικής σημασίας, όπως η εκπαίδευση, η υγεία και τα κοινωνικά προγράμματα, τα οποία αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 40% των δαπανών. Το 2026, οι αυξημένες δαπάνες και επιδοτήσεις που σχετίζονται με τις εκλογές θα οδηγήσουν σε ελαφρά υπέρβαση του ανώτατου ορίου ελλείμματος του 3% του ΑΕΠ που έχει ορίσει η Οικονομική και Νομισματική Ένωση της Δυτικής Αφρικής (WAEMU). Η ανακούφιση από τις δημοσιονομικές πιέσεις θα είναι ελάχιστη, καθώς οι επιδοτήσεις θα συνεχιστούν το 2027. Το δημόσιο χρέος, το 78% του οποίου είναι εξωτερικό – το 60% οφείλεται σε επίσημους πιστωτές – θα παραμείνει κάτω από το όριο του 70% του ΑΕΠ που έχει ορίσει η WAEMU, χάρη στον περιορισμό του ελλείμματος και τη σταθερή ανάπτυξη.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να διευρυνθεί το 2026. Παρά την αύξηση των αγροβιομηχανικών εξαγωγών, το εμπορικό έλλειμμα αναμένεται να διευρυνθεί λόγω της απότομης αύξησης των εισαγωγών, η οποία οφείλεται τόσο στις αγορές κεφαλαιουχικών αγαθών όσο και στο υψηλότερο κόστος ενέργειας και λιπασμάτων. Το διαρθρωτικό έλλειμμα στις υπηρεσίες θα παραμείνει, παρά την ανάκαμψη των εσόδων από τη μεταφόρτωση, καθώς οι σχέσεις με τον Νίγηρα ομαλοποιούνται λόγω της ισχυρής ζήτησης για υπηρεσίες που συνδέονται με την υλοποίηση έργων υποδομής και την ανάπτυξη βιομηχανικών ζωνών. Το πλεόνασμα στο δευτερεύον εισόδημα που προκύπτει από τα εμβάσματα των ομογενών και τη βοήθεια για έργα αντισταθμίζει το έλλειμμα στο πρωτογενές εισόδημα που προκαλείται από τον επαναπατρισμό των ξένων εταιρικών κερδών και τις πληρωμές τόκων χρέους. Ωστόσο, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα είναι διαχειρίσιμο χάρη στην πρόσβαση σε εξωτερική χρηματοδότηση με τη μορφή ομολόγων σε ξένο νόμισμα και πολυμερών δανείων. Στο πλαίσιο αυτό, παρά τη λήξη των προγραμμάτων του ΔΝΤ, τα οποία έχουν εκταμιεύσει περισσότερα από 850 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ από το 2022, αναμένεται να συνεχιστεί η εξωτερική στήριξη μεγάλης κλίμακας, όπως αποδεικνύεται από την έγκριση από την Παγκόσμια Τράπεζα ευνοϊκής χρηματοδότησης ύψους 320 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ τον Ιούνιο του 2026.

Εδραίωση της εξουσίας επί των θεσμών και αύξηση της ισλαμιστικής τρομοκρατίας στο βορρά

Οι εκλογές του 2026 διατήρησαν τον έλεγχο του κράτους από την κυβερνώντα κυβέρνηση. Τον Ιανουάριο, τα δύο κυβερνώντα κόμματα κέρδισαν και τις 109 έδρες στην Εθνοσυνέλευση, αφού η αντιπολίτευση είχε αποδυναμωθεί από την καταστολή. Αν και έλαβε το 16% των ψήφων, το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, οι Δημοκρατικοί, δεν κατάφερε να κερδίσει καμία έδρα λόγω της αύξησης του εκλογικού ορίου από 10% σε 20%. Τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους, ο Ρομουάλντ Βαδάγκνι, ο υποψήφιος που υποστηρίχθηκε από τον απερχόμενο πρόεδρο και την Εθνοσυνέλευση, εξελέγη πρόεδρος για επταετή θητεία, αφού κέρδισε το 94% των ψήφων, με ποσοστό συμμετοχής 64%. Τέλος, ο απερχόμενος πρόεδρος, Patrice Talon, διορίστηκε πρόεδρος της Γερουσίας τον Αύγουστο του 2026, εδραιώνοντας έτσι την πολιτική του επιρροή. Η άνω βουλή, η οποία δημιουργήθηκε με τη συνταγματική τροπολογία του 2025, αποτελείται από τρεις πρώην προέδρους (συμπεριλαμβανομένου του Patrice Talon) και 22 εξέχουσες προσωπικότητες που διορίζονται από τον αρχηγό του κράτους.

Από το 2025, το βόρειο τμήμα της χώρας αντιμετωπίζει κλιμάκωση των θανατηφόρων τρομοκρατικών επιθέσεων από τζιχαντιστικές ομάδες που εδρεύουν στα γειτονικά Μπουρκίνα Φάσο και Νίγηρα. Οι επιθέσεις έχουν επιδεινωθεί λόγω της έλλειψης συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών. Η αποχώρηση, τον Ιανουάριο του 2025, του Μάλι, του Μπουρκίνα Φάσο και του Νίγηρα – μελών της Συμμαχίας των Κρατών του Σαχέλ (AES) – από την Οικονομική Κοινότητα των Κρατών της Δυτικής Αφρικής (ECOWAS) έχει αποδυναμώσει την περιφερειακή συνεργασία. Το Μπενίν διατηρεί καλές σχέσεις με τις άλλες χώρες της ECOWAS, οι οποίες του παρείχαν στρατιωτική υποστήριξη κατά τη διάρκεια της αποτυχημένης απόπειρας πραξικοπήματος τον Δεκέμβριο του 2025, ιδίως η Νιγηρία. Αντίθετα, οι σχέσεις με τις χώρες της AES είναι γεμάτες εντάσεις, κυρίως λόγω των δεσμών της με τη Γαλλία. Ωστόσο, οι σχέσεις με τον Νίγηρα έχουν δείξει σημάδια βελτίωσης από την ορκωμοσία του Προέδρου Wadagni. Τον Ιούνιο του 2026 ξεκίνησαν επίσημες διαπραγματεύσεις με σκοπό την επαναλειτουργία των συνόρων, τα οποία παρέμεναν κλειστά από τον Ιούλιο του 2023. Το αποτέλεσμα αυτών των συζητήσεων θα πρέπει να εγκριθεί από τους αρχηγούς κρατών, ενώ οι όροι που θέτει το Νιαμέι, ιδίως όσον αφορά τη διαφάνεια σχετικά με τη γαλλική στρατιωτική παρουσία στο Μπενίν, ενδέχεται να καθυστερήσουν την εφαρμογή τους.

Επιπλέον, η χώρα διατηρεί σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ, οι οποίες βασίζονται σε συμφωνίες οικονομικής και στρατιωτικής συνεργασίας καθώς και σε σημαντική βοήθεια. Η Γαλλία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εταίρο και στήριξε την κυβέρνηση του Μπενίν στην αποτροπή της απόπειρας πραξικοπήματος τον Δεκέμβριο του 2025. Οι σχέσεις με την Κίνα χαρακτηρίζονται από σημαντικές κινεζικές επενδύσεις σε υποδομές μεταφορών και αγροβιομηχανικά έργα. Η συνεργασία συνεχίζεται όσον αφορά το τοπικό τμήμα του πετρελαιαγωγού Μπενίν-Νίγηρας, ο οποίος λειτουργεί από θυγατρική της China National Petroleum Corporation (CNPC).

Τελευταία ενημέρωση: Αύγουστος 2026