Η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να επιταχυνθεί ελαφρώς το 2026
Αν και οι προβλέψεις δείχνουν ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα, η οικονομική ανάπτυξη της Κολομβίας το 2026 αναμένεται να παραμείνει μέτρια, αλλά πιο ισορροπημένη και βιώσιμη σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Η κατανάλωση των νοικοκυριών (73% του ΑΕΠ) θα συνεχίσει να αποτελεί τον κύριο μοχλό της οικονομικής δραστηριότητας, ενισχυόμενη από μια νέα αύξηση του πραγματικού κατώτατου μισθού, η οποία θα στηρίξει το πραγματικό εισόδημα. Ωστόσο, αυτό το κίνητρο για τη ζήτηση θα διατηρήσει επίσης υψηλές τις πληθωριστικές πιέσεις. Με την αγοραστική δύναμη να βελτιώνεται ελαφρώς, αυτό θα καταλήξει να ενισχύσει τον τομέα των υπηρεσιών (λιανική και μεταφορές), οι οποίοι μαζί αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ του ΑΕΠ. Ωστόσο, αυτή η δυναμική αναμένεται να εκδηλωθεί σε ένα κλίμα επιφυλακτικότητας των νοικοκυριών, καθώς τα επίπεδα χρέους παραμένουν υψηλά και οι τιμές σχετικά αυξημένες. Επιπλέον, προκειμένου να περιοριστεί ο πληθωρισμός χωρίς να κατασταλεί η οικονομική δραστηριότητα, η BanRep αναμένεται να υιοθετήσει μια σταδιακή πολιτική νομισματικής χαλάρωσης, μειώνοντας το βασικό επιτόκιο της έως το τέλος του έτους. Τα υψηλά πραγματικά επιτόκια θα συνεχίσουν να περιορίζουν την πίστωση και τις παραγωγικές επενδύσεις. Η επιδεινωμένη δημοσιονομική κατάσταση περιορίζει το περιθώριο για επεκτατικές πολιτικές και δημιουργεί ανησυχίες σχετικά με τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Παρόλα αυτά, η πιθανή εκλογή μιας κυβέρνησης πιο φιλικής προς την αγορά και δημοσιονομικά συντηρητικής θα τείνει να αποκαταστήσει την επιχειρηματική εμπιστοσύνη, ενισχύοντας έτσι τις επενδύσεις. Από την πλευρά της παραγωγής, οι τομείς της βιομηχανίας και των κατασκευών θα μπορούσαν να παρουσιάσουν σταδιακή ανάκαμψη με την επανέναρξη ορισμένων έργων υποδομών στον τομέα της ενέργειας και της εφοδιαστικής.
Οι εξαγωγές της Κολομβίας το 2026 αναμένεται επίσης να παρουσιάσουν μέτρια αύξηση, σε συνάρτηση με τη σταδιακή ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας. Η εξαγωγική δομή της χώρας, η οποία επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στην ενέργεια και τα ορυκτά εμπορεύματα, θα συνεχίσει να βασίζεται στο πετρέλαιο, τον άνθρακα και τον χρυσό, τα οποία μαζί αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50% των εξωτερικών πωλήσεων. Η πρόβλεψη είναι ότι η διεθνής ζήτηση για ενέργεια θα παραμείνει σχετικά ισχυρή, ωφελώντας την Κολομβία με σταθερά υψηλές τιμές και διατηρώντας το εμπορικό πλεόνασμα αυτών των προϊόντων. Πέρα από τον εξορυκτικό τομέα, αναμένεται ότι και άλλοι κλάδοι θα κερδίσουν σταδιακά έδαφος. Ο γεωργικός τομέας, παραδοσιακός παράγοντας στο εξωτερικό εμπόριο της Κολομβίας, αναμένεται να ενισχυθεί χάρη στις σταθερές επιδόσεις των εξαγωγών καφέ, λουλουδιών και τροπικών φρούτων, οι οποίες ωθούνται από την υψηλή ποιότητα των προϊόντων και την αυξημένη ζήτηση στις αγορές της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Η αύξηση των εξαγωγών υπηρεσιών, ιδίως στον τουρισμό και την τεχνολογία πληροφοριών, αποτελεί μια θετική εξέλιξη. Ο τουρισμός αναμένεται να ωφεληθεί από τη βελτίωση της αντίληψης για την ασφάλεια σε περιοχές που στο παρελθόν είχαν πληγεί από βία, ενώ ο ψηφιακός κλάδος είναι πιθανό να επεκτείνει τις εξαγωγές λογισμικού και υπηρεσιών εξωτερικής ανάθεσης, αξιοποιώντας τα αυξανόμενα επίπεδα ειδίκευσης του αστικού εργατικού δυναμικού.
Ευνοϊκό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών αλλά δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση το 2026
Η Κολομβία θα συνεχίσει να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εξαγωγές πρώτων υλών. Οι πρώτες ύλες αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ των εξαγωγών και παραμένουν η κύρια πηγή εισροών συναλλάγματος. Η ανάκαμψη του διεθνούς τουρισμού και η σταθερή ροή εμβασμάτων από Κολομβιανούς που ζουν στο εξωτερικό, και ιδίως στις ΗΠΑ, θα λειτουργήσουν επίσης ως σημαντικοί σταθεροποιητικοί παράγοντες, συμβάλλοντας στην άμβλυνση των επιπτώσεων του εμπορικού ελλείμματος. Ωστόσο, η περιορισμένη παραγωγική διαφοροποίηση και οι χαμηλές επιδόσεις των εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων περιορίζουν την ικανότητα της χώρας να δημιουργεί συναλλαγματικά έσοδα σε περιόδους πτώσης των τιμών των πρώτων υλών, καθιστώντας τον εξωτερικό τομέα ευάλωτο στις διεθνείς διακυμάνσεις. Οι εισαγωγές, με τη σειρά τους, αναμένεται να αυξηθούν με ταχύ ρυθμό, ωθούμενες από την αύξηση των εισοδημάτων, τη μερική ανάκαμψη των επενδύσεων σε υποδομές και την ανατίμηση της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας, η οποία καθιστά τα ξένα αγαθά σχετικά πιο προσιτά. Τα διυλισμένα καύσιμα, τα μηχανήματα και ο βιομηχανικός εξοπλισμός αναμένεται να ηγηθούν αυτής της τάσης, διευρύνοντας περαιτέρω το εμπορικό έλλειμμα. Όσον αφορά τη χρηματοδότηση από το εξωτερικό, η Κολομβία θα συνεχίσει να προσελκύει άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ), ιδίως στους τομείς της ενέργειας και της εξόρυξης. Επιπλέον, η χώρα θα διατηρήσει ισχυρή θέση όσον αφορά τα διεθνή αποθέματα, με το συνολικό τους ύψος να αναμένεται να ανέλθει σε 67 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ στο τέλος του 2025, ποσό που αντιστοιχεί σε 9,9 μήνες εισαγωγών. Αυτό εξασφαλίζει τη σταθερότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας και μειώνει τον κίνδυνο εξωτερικών ανισορροπιών. Συνολικά, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Κολομβίας το 2026 αναμένεται να παρουσιάσει ένα διαρθρωτικό, αλλά βιώσιμο, έλλειμμα. Το αποτέλεσμα αυτό αντανακλά μια ισορροπία μεταξύ της αυξανόμενης εγχώριας κατανάλωσης και της ανθεκτικότητας των εξαγωγών βασικών προϊόντων και υπηρεσιών.
Στον δημοσιονομικό τομέα, η Κολομβία αντιμετωπίζει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της πρόσφατης οικονομικής πολιτικής της λόγω του διευρυνόμενου ελλείμματος, αν και το τελευταίο θα μπορούσε να μειωθεί ελαφρώς το 2026. Το μέγεθος του ελλείμματος υπογραμμίζει τη δυσκολία περιορισμού των δημόσιων δαπανών ενόψει της οικονομικής επιβράδυνσης και των κοινωνικών πιέσεων. Η δημοσιονομική πλευρά αντανακλά αυτή την ευπάθεια: οι υποχρεωτικές δαπάνες συνεχίζουν να αυξάνονται, λόγω των αυξήσεων του κατώτατου μισθού, των αυτόματων αναπροσαρμογών των συντάξεων, της υγειονομικής περίθαλψης και των περιφερειακών μεταβιβάσεων, καθώς και της επέκτασης των κοινωνικών προγραμμάτων. Καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να αυξήσει την είσπραξη φόρων μέσω φορολογικών μεταρρυθμίσεων, η υπερβολική έμφαση στη δημιουργία εσόδων, χωρίς να γίνουν σημαντικές περικοπές στις δαπάνες, έχει περιορισμένο αντίκτυπο στη δημοσιονομική εξυγίανση. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος αναμένεται να φθάσει σε υψηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ το 2026, πλησιάζοντας το ανώτατο όριο που ορίζει ο δημοσιονομικός κανόνας (71%), ο οποίος αναστάληκε το 2025 έως το 2027 μέσω μιας «ρήτρας διαφυγής». Ο κανόνας αυτός, επιβάλλοντας ανώτατο όριο χρέους, αναγκάζει την κυβέρνηση να μειώσει το ετήσιο έλλειμμά της προκειμένου να διατηρήσει το χρέος εντός του ορίου αυτού. Η πορεία αυτή προκαλεί ανησυχία στην αγορά και στους οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, καθώς υπογραμμίζει μια διαρθρωτική ανισορροπία μεταξύ εσόδων και δαπανών, η οποία θα υποχρεώσει την επόμενη κυβέρνηση να εφαρμόσει αυστηρότερα μέτρα λιτότητας.
Ο Πρόεδρος Πέτρο θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει εσωτερικές πιέσεις μέχρι το τέλος της θητείας του το 2026
Τον Ιούνιο του 2022, ο Γκουστάβο Πέτρο ανέλαβε την προεδρία, αφού εξασφάλισε το 50,44% των έγκυρων ψήφων στον δεύτερο γύρο των εκλογών. Ο Πέτρο, πρώην μέλος μιας πλέον αποστρατευμένης ομάδας ανταρτών, ήταν ο υποψήφιος του συνασπισμού «Pacto Histórico por Colombia» (PHxC), μιας συμμαχίας αριστερών κομμάτων και κινημάτων που ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2021. Η τετραετής θητεία του θα λήξει τον Αύγουστο του 2026 και, όπως ορίζει το Σύνταγμα, δεν θα έχει το δικαίωμα να θέσει ξανά υποψηφιότητα τον Μάιο του 2026. Ως ο πρώτος αριστερός πρόεδρος στην πρόσφατη ιστορία της χώρας, ο Πέτρο ανέλαβε την εξουσία υποσχόμενος ριζική μεταμόρφωση, με έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη, την «απόλυτη ειρήνη» και την ενεργειακή μετάβαση. Ωστόσο, η κυβέρνησή του έχει αντιμετωπίσει πολυάριθμες εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις που υπονομεύουν τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητά της. Όταν το ποσοστό αποδοχής του Πέτρο έπεσε (29% στις αρχές Νοεμβρίου 2025), η κυβέρνηση έχασε μεγάλο μέρος της απαραίτητης υποστήριξης από τις κεντροαριστερές και κεντρώες παρατάξεις στο Κογκρέσο.
Οι μεταρρυθμίσεις που πρότεινε η κυβέρνηση έχουν προχωρήσει με άνισο ρυθμό. Η εργασιακή μεταρρύθμιση ήταν η μόνη που ψηφίστηκε, αν και σε αποδυναμωμένη μορφή, μετά την απόρριψη ευρύτερων μέτρων, όπως η μείωση της εβδομάδας εργασίας. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, που αποσκοπεί στην επέκταση της κάλυψης και στη δημιουργία πυλώνων αλληλεγγύης, έχει αποκτήσει δυναμική με την έγκριση ενός νέου νομοσχεδίου, το οποίο βρίσκεται πλέον κοντά στην ψήφισή του. Η μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας, η οποία αποσκοπεί στην καθολική κάλυψη και σε μια νέα θεσμική δομή, βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, ενώ η μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης παραμένει σε στάση. Η φορολογική μεταρρύθμιση αναμένεται να προχωρήσει εν μέρει, ενώ η αναστολή του Δημοσιονομικού Κανόνα έως το 2027 έχει εφαρμοστεί πλήρως, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη ευελιξία. Η ενεργειακή μετάβαση, αν και στρατηγικής σημασίας για τη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο και τον άνθρακα, αντιμετωπίζει ισχυρή αντίσταση και χαμηλή κοινοβουλευτική υποστήριξη, και βρίσκεται ακόμη υπό συζήτηση. Η εσωτερική ασφάλεια παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της Κολομβίας, που χαρακτηρίζεται από επίμονη ένοπλη βία και την αδυναμία της κυβέρνησης να εδραιώσει τον έλεγχο σε εκτεταμένες περιοχές της χώρας. Το σχέδιο της «απόλυτης ειρήνης», η κύρια εμβληματική πολιτική του Προέδρου Πέτρο, έχει αποδειχθεί σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικό μετά από σχεδόν τρία χρόνια εφαρμογής. Η πολιτική αυτή αποσκοπούσε στη διεξαγωγή ταυτόχρονων διαπραγματεύσεων με διάφορες ένοπλες ομάδες (ELN, διαφωνούντες των FARC κ.λπ.) και εγκληματικές συμμορίες, αλλά στην πράξη οδήγησε στην εδαφική επέκταση και ενίσχυση των οργανώσεων αυτών, οι οποίες εκμεταλλεύτηκαν τη μείωση των στρατιωτικών ενεργειών για να επεκτείνουν την επιρροή τους σε αγροτικές περιοχές, όπου συχνά επικρατεί η καλλιέργεια κόκας, καθώς και στις διαδρομές διακίνησης ναρκωτικών. Η προέλασή τους έχει οδηγήσει σε υψηλότερα ποσοστά ανθρωποκτονιών, αναγκαστική εκτόπιση και εκβιασμούς, γεγονός που έχει υπονομεύσει την αξιοπιστία της κυβέρνησης απέναντι στον πληθυσμό και έχει επιδεινώσει το κλίμα ανασφάλειας. Αν και ο Πέτρο έχει πρόσφατα επαναλάβει ορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις για να ανακόψει την προέλαση των ένοπλων ομάδων, η θεσμική ευπάθεια και η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και των τοπικών αρχών υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα αυτών των ενεργειών. Η αποτυχία του σχεδίου της «απόλυτης ειρήνης» όχι μόνο ανέδειξε τους περιορισμούς της κυβέρνησης, αλλά έχει επίσης καταστεί ένας από τους κύριους παράγοντες της πολιτικής διάβρωσης της αριστεράς και της ενίσχυσης του συντηρητικού λόγου για την ασφάλεια και την τάξη εν όψει των εκλογών του 2026.
Με το βλέμμα στραμμένο στο 2026, το εκλογικό σενάριο χαρακτηρίζεται από βαθιά αβεβαιότητα και άνευ προηγουμένου κατακερματισμό. Η επικρατούσα τάση υποδηλώνει ότι ένας υποψήφιος του κεντροδεξιού χώρου έχει περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει, δεδομένης της δυσαρέσκειας του κοινού έναντι της τρέχουσας κυβέρνησης και της αυξανόμενης ζήτησης για πιο μετριοπαθείς εναλλακτικές λύσεις. Οι βουλευτικές εκλογές, που έχουν προγραμματιστεί για τις 8 Μαρτίου 2026, θα αποσκοπούν στην εκλογή 103 γερουσιαστών και 183 βουλευτών. Το σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης με τη χρήση του διανεμητικού πηλίκου θα παραμείνει σε ισχύ, το οποίο ενθαρρύνει την πολυμορφία των κομμάτων, αλλά συμβάλλει επίσης στον κατακερματισμό του Κογκρέσου. Οι προσδοκίες είναι ότι το Κογκρέσο της περιόδου 2026–2030 θα είναι ακόμη πιο κατακερματισμένο, ότι το «Πετρισμό» θα είναι πιο αδύναμο και ότι οι δυνάμεις του κέντρου και της δεξιάς θα ενισχυθούν.
Σύγκρουση μεταξύ των Προέδρων Πέτρο και Τραμπ
Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, η Κολομβία διανύει μια περίοδο έντονων διπλωματικών εντάσεων με τις ΗΠΑ, τον κύριο ιστορικό εταίρο της. Οι σχέσεις επιδεινώθηκαν ραγδαία μετά από μια σειρά δηλώσεων του Προέδρου Πέτρο, ο οποίος επέκρινε ανοιχτά τις στρατιωτικές ενέργειες των ΗΠΑ εναντίον πλοίων που φέρεται να μετέφεραν ναρκωτικά στην Καραϊβική Θάλασσα και στον Ανατολικό Ειρηνικό, και μάλιστα κάλεσε τους Αμερικανούς στρατιώτες να παρακούσουν τις διαταγές του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, γεγονός που οδήγησε στην προσωρινή ανάκληση της βίζας του τον Σεπτέμβριο του 2025. Σε απάντηση, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Πέτρο «αρχηγό του παράνομου εμπορίου ναρκωτικών» και απείλησε να επιβάλει νέους δασμούς στις κολομβιανές εξαγωγές — αν και δεν τους έχει ακόμη εφαρμόσει επίσημα. Επιπλέον, η αμερικανική κυβέρνηση ανακάλεσε την πιστοποίηση της Κολομβίας ως εταίρου στον αγώνα κατά των ναρκωτικών, ένα μέτρο που θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη ροή της διμερούς συνεργασίας και να επηρεάσει τη βοήθεια στον τομέα της ασφάλειας προς τη χώρα, η οποία αντιστοιχεί σε περίπου 0,1% του ΑΕΠ, αν και ο Πρόεδρος Τραμπ εξέδωσε αμέσως απαλλαγή. Αυτή η σύγκρουση μεταξύ των δύο προέδρων έχει παραμείνει στο επίπεδο των απειλών και όχι των πράξεων. Παρ’ όλα αυτά, η Κολομβία επιδιώκει στενότερες διπλωματικές σχέσεις με την Κίνα — εντάχθηκε στην Πρωτοβουλία «Μια Ζώνη, Ένας Δρόμος» τον Μάιο του 2025 — και έχει ενισχύσει τον διάλογο σε θέματα ασφάλειας με τη Βενεζουέλα. Οι εντάσεις ενδέχεται να υποχωρήσουν μετά τις εκλογές.

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Ευρώπη
Παναμάς
Ινδία
Κίνα
Βραζιλία
Μεξικό