Ενώ η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξακολουθεί να δυσκολεύεται να ανακάμψει από τις διαδοχικές ενεργειακές και γεωπολιτικές αναταράξεις, η Ισπανία αποτελεί εξαίρεση. Η μεταποιητική της παραγωγή έχει ξεπεράσει τα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, χάρη στην πιο ισορροπημένη βιομηχανική διαφοροποίηση, το ανταγωνιστικό κόστος εργασίας και την άνθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Πρόκειται για μια ελπιδοφόρα τάση, η οποία ωστόσο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διάφορες διαρθρωτικές προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά την παραγωγικότητα και τις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας.
Βασικά στοιχεία
43%: διαφορά στο ωριαίο κόστος εργασίας σε σύγκριση με τη Γερμανία.
58%: μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα ηλεκτροπαραγωγής της Ισπανίας το 2024.
Ενώ η βιομηχανική καρδιά της Ευρώπης παραμένει εξασθενημένη από διαδοχικά πλήγματα, η ισπανική βιομηχανία αποδεικνύεται πιο δυναμική. Η ανθεκτικότητά της στηρίζεται σε μια διαφοροποιημένη παραγωγική βάση, στο ανταγωνιστικό κόστος και στις ισχυρές ενεργειακές δυνατότητες.
Η πραγματική πρόκληση τώρα είναι η μετατροπή αυτών των πλεονεκτημάτων σε βιώσιμα κέρδη παραγωγικότητας.
δηλώνει η Laurine Pividal, οικονομολόγος για τη Νότια Ευρώπη στην Coface.
Ένας κλάδος που αντέχει, την ώρα που οι γείτονες μένουν πίσω
Από το 2022, η Ισπανία έχει καθιερωθεί ως μία από τις πιο δυναμικές οικονομίες της Ευρώπης, με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης δύο έως έξι φορές υψηλότερο από εκείνον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο βιομηχανικός κλάδος ακολουθεί την ίδια πορεία: η ισπανική μεταποιητική παραγωγή έχει ήδη ξεπεράσει τα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ η Γερμανία και η Ιταλία εξακολουθούν να υστερούν.
Αυτή η επίδοση μπορεί εν μέρει να αποδοθεί σε μια ευνοϊκότερη βιομηχανική δομή. Ενώ η Γερμανία και η Ιταλία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εκτεθειμένες σε τομείς που έχουν πληγεί σοβαρά από την ενεργειακή κρίση, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η μηχανολογία και η μεταλουργικη βιομηχανια, Η Ισπανία επωφελείται από τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση και την ισχυρή δυναμική σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας (φαρμακευτικά προϊόντα, ηλεκτρολογικός εξοπλισμός, ηλεκτρονικά είδη), καθώς και σε ορισμένες βιομηχανίες έντασης ενέργειας (χαρτί, πλαστικά, χημικά).
Η δυναμική αυτή δεν περιορίζεται στην εγχώρια αγορά. Η Ισπανία έχει διατηρήσει το μερίδιό της στις εξαγωγές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 2015, σε αντίθεση με τη Γερμανία και τη Γαλλία, οι οποίες έχουν καταγράψει μείωση των μεριδίων τους.
Δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για το γράφημα, σε μορφή .xlsx
Πλεονέκτημα στο κόστος εργασίας, αλλά υπό πίεση
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της ισπανικής βιομηχανίας παραμένει το κόστος εργασίας. Το 2025, το ωριαίο κόστος εργασίας στον μεταποιητικό τομέα θα παραμείνει σημαντικά χαμηλότερο σε σχέση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες (κατά 40% χαμηλότερο από τη Γαλλία και κατά 43% χαμηλότερο από τη Γερμανία). Αυτή η διαφορά επιτρέπει στην Ισπανία να διατηρεί υψηλά επίπεδα ανταγωνιστικότητας: το χαμηλότερο κόστος εργασίας υπερκαλύπτει το έλλειμμα παραγωγικότητας.
Ωστόσο, το πλεονέκτημα αυτό παραμένει εύθραυστο. Μεταξύ 2022 και 2025, το ωριαίο κόστος εργασίας στη μεταποίηση αυξήθηκε κατά 15%, ενώ η πραγματική παραγωγικότητα αυξήθηκε κατά λιγότερο από 3%. Παράλληλα, η δημιουργία θέσεων εργασίας επικεντρώθηκε σε τομείς χαμηλής προστιθέμενης αξίας. Ο βασικός κίνδυνος είναι πλέον σαφής: εάν οι μισθοί συνεχίσουν να αυξάνονται ταχύτερα από την παραγωγικότητα, ένας από τους πυλώνες της ισπανικής ανταγωνιστικότητας ενδέχεται σταδιακά να αποδυναμωθεί.
Ενέργεια: ένα ανεκμετάλλευτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, η επέκταση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας έχει μετασχηματίσει ριζικά το ισπανικό σύστημα ηλεκτροπαραγωγής. Ως αποτέλεσμα, η χώρα εξαρτάται πλέον πολύ λιγότερο από το φυσικό αέριο σε σχέση με τους περισσότερους ευρωπαίους γείτονές της, ενώ το φυσικό αέριο επηρεάζει τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μόνο για το 15% του χρόνου (έναντι 89% στην Ιταλία στις αρχές του 2026). Αυτή η μειωμένη εξάρτηση περιορίζει την έκθεση σε ενεργειακές διαταραχές και καθιστά την Ισπανία την κορυφαία ευρωπαϊκή αγορά για συμβάσεις αγοράς ενέργειας (PPAs), αντιπροσωπεύοντας το ένα τέταρτο της συμβασιοποιημένης ισχύος.
Δεδομένα Γραφήματος σε .xlsx format
Ωστόσο, αυτό το πλεονέκτημα στις τιμές χονδρικής δεν έχει ακόμη αντικατοπτριστεί πλήρως στους λογαριασμούς των κατασκευαστών. Οι λόγοι για αυτό περιλαμβάνουν χαμηλότερες επιδοτήσεις, υψηλότερο κόστος δικτύου και υστέρηση στις επενδύσεις σε υποδομές και αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ισπανία ξοδεύει μόλις 0,30 δολάρια στο δίκτυο της για κάθε δολάριο που επενδύεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε σύγκριση με περίπου 0,70 δολάρια στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που οδήγησε σε περιορισμό έως και 11% της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας το 2025 λόγω περιορισμών στο δίκτυο.
Αυτή η δυνατότητα, ωστόσο, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί την επόμενη δεκαετία. Η σχεδιαζόμενη σταδιακή κατάργηση το 2030 των γερμανικών προγραμμάτων στήριξης για ενεργοβόρες βιομηχανίες, εάν επιβεβαιωθεί, σε συνδυασμό με το πρόσφατο σχέδιο της Ισπανίας για επιπλέον επενδύσεις 17,9 δισ. ευρώ στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, θα μπορούσε να ενισχύσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της χώρας. Καθώς η βιομηχανία απανθρακώνεται, η πρόσβαση σε ανταγωνιστική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα μπορούσε να γίνει ένας ολοένα και πιο σημαντικός παράγοντας διαφοροποίησης προς όφελος της Ισπανίας.
Κατεβάστε εδώ την πλήρη ανάλυσή μας για την ισπανική βιομηχανία.
